“Η Μεγάλη Προοδευτική Παράταξη” και ο διάλογος με καθαρά πολιτικά χαρακτηριστικά χωρίς τα λάθη του παρελθόντος

Η επαναλαμβανόμενη αναφορά του Αντώνη Σαουλίδη στη «μεγάλη δημοκρατική παράταξη» δεν είναι μια ουδέτερη ρητορική επιλογή. Πρόκειται για έναν όρο με συγκεκριμένο ιστορικό και πολιτικό βάρος, βαθιά ριζωμένο στην πορεία της ελληνικής κεντροαριστεράς, που συνδέθηκε με κοινωνικές συγκρούσεις, μεταρρυθμίσεις και πλειοψηφικά ρεύματα, πολύ πριν ενταχθεί στη σημερινή πολιτική καθημερινότητα ως γενικόλογο σχήμα λόγου.

Η θετική αναφορά στο βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα ως συμβολή στον διάλογο είναι απολύτως θεμιτή και πολιτικά κατανοητή. Ωστόσο, η περίοδος που πραγματεύεται δεν μπορεί να παρουσιάζεται αποκομμένη από τις επιλογές που τη σημάδεψαν. Η συγκυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες του Πάνου Καμμένου υπήρξε μια καθοριστική απόφαση, με έντονο αποτύπωμα στον προοδευτικό χώρο. Δεν απαιτείται να επαναλαμβάνεται ως καταγγελία, αλλά δεν μπορεί και να παραμερίζεται, όταν η συζήτηση αφορά την αξιακή και πολιτική ανασύνταξη της κεντροαριστεράς.

Η αναφορά στη μεγάλη δημοκρατική παράταξη δεν μπορεί να περιορίζεται σε πρόσωπα ή σε επικοινωνιακές διεκδικήσεις όρων. Ούτε μπορεί να εξελίσσεται χωρίς έναν στοιχειώδη πολιτικό απολογισμό. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος θα χρησιμοποιήσει πρώτος τον όρο, αλλά αν μπορεί να υπάρξει ένα κοινό, προγραμματικό και πολιτικό έδαφος, ικανό να απαντήσει στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και όχι στις εσωτερικές ισορροπίες των κομμάτων.

Την ίδια στιγμή, ο διαρκής κατακερματισμός της κεντροαριστεράς λειτουργεί αντικειμενικά υπέρ του Κυριάκου Μητσοτάκη και της πολιτικής του κυριαρχίας. Όσο ο προοδευτικός χώρος ανακυκλώνει διαιρέσεις, ασάφειες και αποσιωπήσεις για το παρελθόν, τόσο η συντηρητική παράταξη παραμένει χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο. Πρόκειται για μια πολιτική πραγματικότητα που έχει επιβεβαιωθεί τα τελευταία χρόνια, όχι για θεωρητική εκτίμηση.

Αν υπάρχει ένα συμπέρασμα από τη συζήτηση που άνοιξε στη Θεσσαλονίκη, αυτό αφορά την ανάγκη να μη γίνουν ξανά τα ίδια λάθη. Όχι μέσα από συμψηφισμούς, αλλά με πολιτική ωριμότητα. Η μεγάλη δημοκρατική παράταξη, αν φιλοδοξεί να επανέλθει ως πλειοψηφικό ρεύμα, δεν μπορεί να στηριχθεί ούτε στη λήθη ούτε στον διαρκή κατακερματισμό. Προϋποθέτει καθαρό λόγο, κοινό προσανατολισμό και επίγνωση ότι το τίμημα της διάσπασης δεν το πληρώνουν τα κόμματα, αλλά η ίδια η κοινωνία.