Μανώλης Χριστοδουλάκης: Όταν η Δικαιοσύνη δικαιώνει την αξιοπρέπεια, όχι την εξουσία…

Σήμερα, που η απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι έληξε με αίσιο τρόπο και η Δικαιοσύνη επέτρεψε την εκταφή του παιδιού του – ικανοποιώντας το αίτημα ενός πατέρα που ζητούσε απλώς να μάθει την αλήθεια – είναι ώρα να θυμηθούμε όχι μόνο το γεγονός, αλλά και τη στάση της πολιτείας απέναντί του. Γιατί η ιστορία αυτή δεν είναι απλώς δικαστική. Είναι βαθιά πολιτική και ηθική.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες, στις 28 Σεπτεμβρίου, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, μέσα από δημόσια ανάρτησή του, επεσήμανε ότι «σεβόμαστε τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης χωρίς να τις σχολιάζουμε». Και όμως, στην ίδια φράση, έσπευσε να σχολιάσει. Προειδοποίησε ότι η αποδοχή του αιτήματος εκταφής «θα οδηγούσε σε νέες αέναες καθυστερήσεις, ακόμη και σε παραγραφές αδικημάτων». Δηλαδή, προεξόφλησε πως η αναζήτηση της αλήθειας από έναν πατέρα θα αποτελούσε εμπόδιο στη Δικαιοσύνη, σχεδόν υπονοώντας δόλο πίσω από το αίτημά του.

Σήμερα, οι ίδιοι που μιλούσαν για “καθυστερήσεις” και “παραγραφές”, θυμήθηκαν την «ενσυναίσθηση» της Δικαιοσύνης. Μόνο που η ενσυναίσθηση δεν μετριέται με αναρτήσεις εκ των υστέρων. Η ενσυναίσθηση φαίνεται τη στιγμή που κάποιος δίνει μάχη για το παιδί του, όχι όταν το αίτημά του δικαιώνεται. Ο Πάνος Ρούτσι δεν έδωσε απλώς έναν αγώνα για μια εκταφή – έδωσε έναν αγώνα για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια απέναντι σε έναν μηχανισμό που είχε επιλέξει τη σιωπή και τη δυσπιστία.

Η Δικαιοσύνη, με τη χθεσινή της απόφαση, απέδειξε ότι μπορεί να στέκεται όρθια, να ακούει και να αποδίδει χωρίς να λογαριάζει πολιτικές σκοπιμότητες. Και το έκανε χωρίς να καθυστερήσει τη δίκη, χωρίς να παραγράψει τίποτα, χωρίς να δικαιώσει τους φόβους – ή τις προβλέψεις – της εκτελεστικής εξουσίας.

Σε μια εποχή όπου οι θεσμοί δοκιμάζονται και η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος διαβρώνεται καθημερινά, η στάση του Πάνου Ρούτσι υπενθύμισε κάτι που η πολιτεία δείχνει να ξεχνά: ότι η αλήθεια δεν ζητά χάρη, ζητά δικαίωση. Και πως όταν το κράτος διστάζει, ένας άνθρωπος μπορεί – με τη σιωπή και την επιμονή του – να του θυμίσει τι σημαίνει ανθρωπιά.