Ο Δούκας ξεμπρόστιασε κυβέρνηση και ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΔΑΠ έβγαλε ανακοίνωση..

Νερό, ευθύνη και πολιτική αλήθεια: γιατί ο Δούκας λέει το αυτονόητο

Η αντιπαράθεση που άνοιξε γύρω από τις αυξήσεις στα τιμολόγια του νερού δεν είναι τεχνική· είναι βαθύτατα πολιτική. Και γι’ αυτό η παρέμβαση του Χάρη Δούκα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη «αιχμηρή δήλωση», αλλά ως θεσμική υπενθύμιση ευθυνών που κάποιοι θα προτιμούσαν να μείνουν εκτός κάδρου.

Ο δήμαρχος Αθηναίων έθεσε δημόσια ένα απλό αλλά ενοχλητικό ερώτημα: πώς είναι δυνατόν, σε μια περίοδο γενικευμένης ακρίβειας και εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους για τους δήμους, να επιβάλλονται αυξήσεις έως και 32% στο νερό, μετατρέποντας τους ΟΤΑ σε «μεγάλους καταναλωτές» ισοδύναμους με τη βιομηχανία; Και πώς συμβιβάζεται αυτό με τις κυβερνητικές διακηρύξεις περί «φθηνότερου δυνατού νερού»;

Η απάντηση της ΕΥΔΑΠ, αν και εκτενής, αποφεύγει τον πυρήνα της κριτικής. Επικαλείται τη λειψυδρία, την έγκριση της ΡΑΑΕΥ και ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα 2,5 δισ. ευρώ. Όλα αυτά είναι γνωστά και, σε ένα βαθμό, αναμενόμενα. Εκείνο που δεν απαντάται, όμως, είναι γιατί η χρηματοδότηση αυτών των έργων μετακυλίεται σήμερα, με τέτοια ένταση, στους δήμους και κατ’ επέκταση στους πολίτες, όταν επί χρόνια υπήρξε αδράνεια στον σχεδιασμό και στη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων.

Ο Χάρης Δούκας δεν αμφισβήτησε την ανάγκη επενδύσεων ούτε τη σημασία της εξοικονόμησης νερού. Αμφισβήτησε τη λογική να πληρώσουν οι τοπικές κοινωνίες το κόστος καθυστερήσεων και επιλογών που δεν έγιναν εγκαίρως. Όταν μια εταιρεία διανέμει μερίσματα εκατομμυρίων και ταυτόχρονα ζητά από τους δήμους να επωμιστούν υπέρογκες αυξήσεις για να χρηματοδοτηθούν έργα υποδομής, η κριτική δεν είναι λαϊκισμός. Είναι πολιτική υποχρέωση.

Ιδίως όταν οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν κοινωνικές ανάγκες, να στηρίξουν ευάλωτες ομάδες και να κρατήσουν όρθιες βασικές υπηρεσίες μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς οικονομικής πίεσης. Το μισό εκατομμύριο ευρώ επιπλέον ετησίως για τον Δήμο Αθηναίων δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια· είναι πραγματικό βάρος που μεταφράζεται σε λιγότερους πόρους για την πόλη.

Η συζήτηση, λοιπόν, δεν αφορά μόνο το αν τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ είναι χαμηλότερα σε ευρωπαϊκή σύγκριση. Αφορά το πώς ασκείται η δημόσια πολιτική για ένα αγαθό που δεν είναι εμπόρευμα, αλλά δικαίωμα. Και αφορά το αν η έννοια της «ευθύνης», την οποία επικαλείται η ΕΥΔΑΠ, μοιράζεται δίκαια ή καταλήγει να βαραίνει μονίμως τους ίδιους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση Δούκα δεν είναι απλώς εύλογη. Είναι αναγκαία. Γιατί κάποιος πρέπει να θυμίζει ότι το νερό δεν είναι πεδίο λογιστικής εξίσωσης, αλλά ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, δημοκρατικού ελέγχου και πολιτικής συνέπειας. Και αυτό, όσο κι αν ενοχλεί, είναι το πραγματικό διακύβευμα.