ΟΠΕΚΕΠΕ: Πολιτική ασπίδα στους υπουργούς, πρόστιμα στους αγρότες — Η “στήριξη” που κατέληξε σε ΜΑΤ και περικοπές

Με οριακή πλειοψηφία 17 έναντι 13 ψήφων, η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής απάλλαξε τους πρώην υπουργούς Μάκης Βορίδης και Λευτέρης Αυγενάκης για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, παρά το γεγονός ότι — σύμφωνα με κοινοβουλευτικές πηγές — τα στοιχεία που είχαν ήδη δημοσιοποιηθεί δημιουργούσαν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων.

Η απαλλαγή αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς οι δύο πολιτικοί δεν έλαβαν καν τον λόγο κατά τη διαδικασία. Η υπόθεση έκλεισε κοινοβουλευτικά πριν ανοίξει ουσιαστικά στη δημόσια σφαίρα.

Σαράντα οκτώ ώρες αργότερα, η εικόνα στη Θεσσαλονίκη έμοιαζε με πολιτικό σχόλιο από μόνη της. Αγρότες που επιχείρησαν να προσεγγίσουν τα εγκαίνια της Agrotica βρέθηκαν αντιμέτωποι με ισχυρές δυνάμεις των ΜΑΤ. Μέσα στην έκθεση, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας μιλούσε για «στήριξη του πρωτογενούς τομέα ως πολιτική επιλογή». Έξω, οι παραγωγοί αντιμετώπιζαν φραγμούς και αστυνομικές αλυσίδες.

Η αντίθεση ανάμεσα στις δηλώσεις και την πραγματικότητα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν εξεταστούν τα οικονομικά δεδομένα. Τα ευρωπαϊκά πρόστιμα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ αγγίζουν τα 415 εκατομμύρια ευρώ, ενώ προβλέπεται οριζόντια περικοπή 5% στις μελλοντικές επιδοτήσεις όλων των αγροτών της χώρας.

Με άλλα λόγια, το κόστος μετακυλίεται συλλογικά στον πρωτογενή τομέα, ανεξάρτητα από το ποιοι ευθύνονται για τις παρατυπίες. Αγρότες που δεν είχαν καμία εμπλοκή καλούνται να πληρώσουν το τίμημα, την ώρα που πολιτικές ευθύνες δεν αποδίδονται.

Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό αλλά κρίσιμο: ποιος τελικά λογοδοτεί για τη ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ; Πώς είναι δυνατόν να επιβάλλονται ευρωπαϊκές κυρώσεις τέτοιου μεγέθους χωρίς να προκύπτει πολιτική ευθύνη; Και γιατί η αντίδραση των αγροτών αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα δημόσιας τάξης αντί για πολιτικό μήνυμα;

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται έτσι σε ένα διπλό πλήγμα για τον αγροτικό κόσμο: οικονομικό, μέσω των περικοπών, και θεσμικό, μέσω της αίσθησης ότι το σύστημα προστατεύει τους ισχυρούς ενώ επιβαρύνει τους πολλούς. Σε μια περίοδο ήδη αυξημένου κόστους παραγωγής και αβεβαιότητας, η εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και αγροτών φαίνεται να δοκιμάζεται όσο ποτέ.