Όταν ο Γιώργος Γεννηματάς έκανε επίσκεψη σε Νοσοκομεία, δεν χρειαζόταν “προστασία” , ούτε “σχέδιο διαφυγής”

Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική ιστορία που αποτυπώνουν καθαρά τη σχέση εξουσίας και κοινωνίας. Μια τέτοια στιγμή ήταν κάθε επίσκεψη του Γιώργου Γεννηματά σε νοσοκομεία της χώρας, στα χρόνια που θεμελίωνε το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Τότε, ο Υπουργός Υγείας της “Αλλαγής” του ΠΑΣΟΚ, περνούσε τις πόρτες των δημόσιων νοσοκομείων χωρίς συνοδεία σωματοφυλάκων, χωρίς έναν στρατό αυλικών, χωρίς επικοινωνιακό σχεδιασμό που θα προετοίμαζε το «κάδρο». Έμπαινε στους διαδρόμους και στις κλινικές σαν να μπαίνει στο σπίτι του. Το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό τον υποδεχόταν με χαμόγελο – όχι επειδή κάποιος το είχε οργανώσει, αλλά επειδή αναγνώριζε σε αυτόν τον άνθρωπο τον πολιτικό που έδωσε υπόσταση σε ένα όραμα: δημόσια, δωρεάν και καθολική υγεία για όλους.

Ο Γεννηματάς μιλούσε με γιατρούς και νοσηλευτές στον ενικό, άκουγε τα προβλήματά τους, περπατούσε στους θαλάμους ασθενών χωρίς τυμπανοκρουσίες. Η αποδοχή του δεν χρειαζόταν σκηνικό – είχε χτιστεί με έργα και όχι με σενάρια. Η πολιτική του παρουσία στα νοσοκομεία ήταν γνήσια ανθρώπινη, συνδεδεμένη με μια εποχή που, παρά τις δυσκολίες, η πολιτική ηγεσία μπορούσε να συναντά την κοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο, χωρίς γυάλινους τοίχους και πρωτόκολλα ασφαλείας.

Γυρίζοντας δεκαετίες μετά, η εικόνα μοιάζει ξένη. Η πρόσφατη επίσκεψη του σημερινού Υπουργού Υγείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο Νοσοκομείο της Ρόδου δεν θύμιζε σε τίποτα εκείνες τις στιγμές. Δεν υπήρχαν αυθόρμητα χαμόγελα, δεν υπήρχε η αίσθηση της κοινής προσπάθειας. Αντίθετα, η υποδοχή χαρακτηρίστηκε από ψυχρότητα, εντάσεις και εμφανή απόσταση μεταξύ πολιτικής ηγεσίας και ανθρώπων της πρώτης γραμμής. Το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό δεν έβλεπε μπροστά του έναν συνοδοιπόρο, αλλά έναν εκπρόσωπο μιας πολιτικής που εδώ και χρόνια απαξιώνει το δημόσιο σύστημα υγείας, αφήνοντας κενά, ελλείψεις και υποστελέχωση.

Η αντιπαραβολή είναι αμείλικτη: από τη μία, ένας Υπουργός που κέρδιζε την εμπιστοσύνη με την πολιτική του πράξη και την απλότητα της παρουσίας του· από την άλλη, ένας Υπουργός που, πριν ακόμη μιλήσει, συναντά τοίχους δυσπιστίας και οργής. Η διαφορά δεν είναι μόνο στα πρόσωπα – είναι στον τρόπο άσκησης της πολιτικής, στην αίσθηση που αφήνει η κάθε εποχή. Τότε, η Υγεία ήταν πεδίο κοινωνικής κατάκτησης και πολιτικής δέσμευσης. Σήμερα, μοιάζει συχνά να είναι πεδίο επικοινωνιακής διαχείρισης και αποσπασματικών παρεμβάσεων.

Η ιστορία θυμίζει πως η αποδοχή δεν χαρίζεται και δεν αγοράζεται. Κερδίζεται. Και όταν κερδηθεί, δεν χρειάζεται σκηνικά για να φανεί. Στις δεκαετίες που χωρίζουν τον Γιώργο Γεννηματά από τον σημερινό Υπουργό Υγείας, το Ε.Σ.Υ. πέρασε από τα χέρια του δημιουργού του στα χέρια διαχειριστών που μοιάζουν να το αντιμετωπίζουν περισσότερο ως βάρος παρά ως θεμέλιο της κοινωνικής συνοχής.

Αυτός είναι και ο πραγματικός καθρέφτης της πολιτικής διαφοράς των εποχών.