ΠΑΣΟΚ: Προκριματικές εκλογές ή αυτοανακηρύξεις υποψηφίων; Ο Δούκας άνοιξε θεσμικά τη συζήτηση, στην Τρικούπη δεν την συζήτησαν καν..

Η δημόσια πρόταση του Χάρη Δούκα για την καθιέρωση προκριματικών εκλογών στην ανάδειξη των υποψηφίων βουλευτών του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν ούτε αιφνιδιαστική ούτε αφελής. Ήταν μια καθαρά πολιτική και θεσμική πρωτοβουλία, με σαφή στόχο την ενίσχυση της εσωκομματικής δημοκρατίας, της διαφάνειας και της συμμετοχής της βάσης. Μια πρόταση που θα όφειλε, κατ’ ελάχιστον, να συζητηθεί στα συλλογικά όργανα. Αντ’ αυτού, απορρίφθηκε από τη Χαριλάου Τρικούπη χωρίς διάλογο, χωρίς αιτιολόγηση, χωρίς πολιτικό αποτύπωμα.

Ωστόσο, το πραγματικό πρόβλημα αναδεικνύεται αμέσως μετά. Από τη θεσμική απόρριψη μιας πρότασης συμμετοχής μέχρι την ανεξέλεγκτη αυτοανακήρυξη υποψηφιοτήτων, η απόσταση είναι όχι απλώς μεγάλη, αλλά επικίνδυνη για τη συνοχή και την αξιοπιστία του κόμματος. Χωρίς καμία προηγούμενη συζήτηση, χωρίς απόφαση οργάνου, χωρίς πολιτικό πλαίσιο, στελέχη εμφανίζονται να ανακοινώνουν μονομερώς την πρόθεσή τους να είναι υποψήφιοι και μάλιστα να «δεσμεύουν» περιφέρειες, σαν να πρόκειται για προσωπική επιλογή και όχι για συλλογική διαδικασία.

Η κίνηση της Άννας Διαμαντοπούλου να ανακοινώσει ότι θα είναι υποψήφια στον Νότιο Τομέα της Β’ Αθήνας εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική. Χωρίς να έχει προηγηθεί καμία απόφαση συλλογικού οργάνου, καμία εσωτερική διαδικασία, καμία συζήτηση για το συνολικό πολιτικό σχέδιο και την ανανέωση των ψηφοδελτίων. Μια πρακτική που εύλογα ανοίγει τον δρόμο και σε άλλους: αν επιτρέπεται στον έναν, γιατί όχι και στους επόμενους; Ένα άτυπο σύστημα «όποιος προλάβει», απολύτως ξένο προς την ιστορική ταυτότητα της Δημοκρατικής Παράταξης.

Η πρόταση Δούκα κινούνταν στον ακριβώς αντίθετο άξονα. Προκριματικές σημαίνει ισοτιμία, λογοδοσία, πολιτική νομιμοποίηση από τη βάση. Σημαίνει ότι κανείς δεν θεωρεί την υποψηφιότητά του δεδομένη ή ιδιοκτησία του. Σημαίνει ότι το κόμμα δεν λειτουργεί ως άθροισμα προσωπικών στρατηγικών, αλλά ως ζωντανός πολιτικός οργανισμός που αποφασίζει συλλογικά

Η σιωπηρή απόρριψη αυτής της πρότασης, σε συνδυασμό με την ανοχή στις αυτοανακοινώσεις, εκπέμπει ένα αντιφατικό και πολιτικά προβληματικό μήνυμα. Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία απαιτεί περισσότερη δημοκρατία, διαφάνεια και καθαρούς κανόνες, το ΠΑΣΟΚ καλείται να επιλέξει αν θα επενδύσει στο άνοιγμα προς τη βάση ή αν θα επιστρέψει σε πρακτικές που θυμίζουν άλλες εποχές.

Το δίλημμα είναι σαφές και δεν επιδέχεται υπεκφυγές. Θεσμική δημοκρατία και συλλογικές αποφάσεις, όπως πρότεινε ο Χάρης Δούκας, ή άτυπες αυτορρυθμίσεις και προνομιακές κινήσεις χωρίς πολιτική νομιμοποίηση. Και αυτή η επιλογή δεν είναι τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική και θα κριθεί, εντός και εκτός κόμματος.