Στο δρόμο του Σάντσεθ η Ευρώπη

Η άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να ανταποκριθεί στην πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ για αποστολή δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ δεν συνιστά ούτε ρήξη ούτε αιφνιδιασμό. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση

επιφυλακτικότητας, που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες με σαφήνεια. Από το Παρίσι έως το Βερολίνο, οι αρνήσεις διαδέχονται η μία την άλλη, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να εμπλακεί σε μια στρατιωτική κλιμάκωση αβέβαιης έκβασης.

Σε αυτό το περιβάλλον, η στάση της Αθήνας μοιάζει περισσότερο με ευθυγράμμιση παρά με πρωτοβουλία. Η επιλογή του «όχι» δεν προκύπτει από μια αυτόνομη στρατηγική διαφοροποίηση, αλλά από την αντικειμενική πραγματικότητα: όταν οι βασικοί ευρωπαϊκοί παίκτες κρατούν αποστάσεις, η ελληνική συμμετοχή θα αποτελούσε εξαίρεση χωρίς σαφές πολιτικό ή διπλωματικό αντίκρισμα.

Και κάπως έτσι, η ευρωπαϊκή στάση φαίνεται να συγκλίνει εκ των υστέρων με εκείνη του Πέδρο Σάντσεθ. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, που βρέθηκε στο στόχαστρο έντονης κριτικής όταν αρνήθηκε να διευκολύνει τις αμερικανικές επιδιώξεις, εμφανίζεται σήμερα να έχει προδιαγράψει τη γραμμή που τελικά υιοθετεί η πλειονότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη κρίση. Αναδεικνύει μια βαθύτερη μετατόπιση: την αυξανόμενη απροθυμία της Ευρώπης να ακολουθήσει άκριτα στρατιωτικές πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Πολιτειών, ιδίως όταν αυτές δεν συνοδεύονται από σαφές νομικό και πολιτικό πλαίσιο.

Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, η επιλογή της αποστασιοποίησης δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας.