Θεσσαλονίκη: Ψηφιακά «έτοιμη» κοινωνία, αλλά εγκλωβισμένη στο κυκλοφοριακό χάος

Η Θεσσαλονίκη δείχνει να αποκτά, έστω και με καθυστέρηση, τα χαρακτηριστικά μιας πόλης που αναζητά διέξοδο μέσα από την τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση, την ώρα που το διαχρονικό κυκλοφοριακό αδιέξοδο εξακολουθεί να λειτουργεί ως μόνιμη τροχοπέδη για την ποιότητα ζωής και την παραγωγικότητα της πόλης. Τα ευρήματα της έρευνας που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση του Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης αποτυπώνουν μια κοινωνία σαφώς πιο ώριμη απέναντι στις τεχνολογικές λύσεις, αλλά και βαθιά κουρασμένη από τις χρόνιες παθογένειες της αστικής καθημερινότητας.

Η έρευνα της Interview για λογαριασμό του ΕΒΕΘ καταγράφει χαμηλό δείκτη ικανοποίησης των πολιτών από την ποιότητα ζωής, με το κυκλοφοριακό και την έλλειψη πράσινων χώρων να αναδεικνύονται στα κυρίαρχα προβλήματα του πολεοδομικού συγκροτήματος. Παράλληλα όμως, η αποδοχή των «έξυπνων» εφαρμογών εμφανίζεται εντυπωσιακά υψηλή: σχεδόν εννέα στους δέκα πολίτες επιθυμούν συστήματα έξυπνης διαχείρισης κυκλοφορίας, ενώ η πλειονότητα αντιμετωπίζει θετικά ακόμη και τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στη λειτουργία του Δήμου. Πρόκειται για μια σαφή κοινωνική μετατόπιση, που δείχνει πως η δυσπιστία απέναντι στις ψηφιακές υποδομές υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη για λειτουργικές λύσεις.

Στην εκδήλωση, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ανακοίνωσε την επαναφορά του έργου «Έξυπνη Θεσσαλονίκη», ύψους 7 εκατ. ευρώ, καθώς και τη διάθεση 9.000 ανοιχτών συνόλων δεδομένων του Δημοσίου προς αξιοποίηση από αυτοδιοίκηση, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις.

Οι εξαγγελίες επιχειρούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα μοντέλο «ψηφιακής πόλης» που συζητείται εδώ και χρόνια στη Θεσσαλονίκη, χωρίς όμως να έχει μεταφραστεί ακόμη σε ορατή βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην ανάγκη δημιουργίας ενός λειτουργικού πλαισίου ανοικτών δεδομένων, ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν εφαρμογές πρόβλεψης κυκλοφορίας, διαχείρισης στάθμευσης και πολυτροπικών μετακινήσεων. Ο βουλευτής Στράτος Σιμόπουλος παραδέχθηκε ότι η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο «έξυπνης πόλης», παρά τις μεμονωμένες τεχνολογικές εξαιρέσεις.

Την πιο αιχμηρή αποτύπωση της πραγματικότητας έδωσε πάντως η ακαδημαϊκή κοινότητα. Ο αναπληρωτής καθηγητής του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Πολίτης, υπενθύμισε τη δραματική κατάρρευση της χρήσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς τις τελευταίες δεκαετίες, με το ποσοστό να έχει περιοριστεί στο 15% από 39% το 2000. Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως πολιτικό και πολεοδομικό κατηγορώ για δεκαετίες αποσπασματικών παρεμβάσεων, ανεπαρκών υποδομών και απουσίας ολοκληρωμένου σχεδίου βιώσιμης κινητικότητας.

Η δημόσια συζήτηση για τις «έξυπνες πόλεις» στη Θεσσαλονίκη φαίνεται πλέον να περνά από τη θεωρία στην κοινωνική απαίτηση. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει αν η πολιτεία και η αυτοδιοίκηση μπορούν να μετατρέψουν την τεχνολογική αισιοδοξία των πολιτών σε πραγματικές παρεμβάσεις και όχι σε ακόμη έναν κύκλο εξαγγελιών χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.