Θοδωρής Μαργαρίτης: Όταν η εσωκομματική δημοκρατία βαφτίζεται “εσωστρέφεια”

Η δημόσια παρέμβαση του γραμματέα της Ανανεωτικής Αριστεράς και μέλους της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, Θοδωρή Μαργαρίτη, ενόψει του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ, δεν αποτελεί ένα ακόμη εσωκομματικό σχόλιο ρουτίνας.

Αντίθετα, λειτουργεί ως πολιτική υπενθύμιση για το τι σημαίνει σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, εσωτερική δημοκρατία και πραγματική διεύρυνση, σε μια περίοδο όπου η ηγεσία και ο δημόσιος λόγος γύρω από το κόμμα μοιάζουν συχνά να φοβούνται τη συζήτηση περισσότερο από τη στασιμότητα.

Ο Μαργαρίτης θέτει εξαρχής το πλαίσιο: το συνέδριο δεν είναι φιέστα ούτε προεκλογική συγκέντρωση. Είναι χώρος πολιτικής αντιπαράθεσης, διαφορετικών ρευμάτων, τάσεων και πλατφορμών, όπως συμβαίνει σε όλα τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης. Η σύνθεση δεν προκύπτει από τη σιωπή, αλλά από τη σύγκρουση επιχειρημάτων και τον σεβασμό των συλλογικών αποφάσεων. Η απαίτηση για «ηρεμία» και απουσία διαφωνιών δεν παραπέμπει σε σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία, αλλά σε κόμμα φοβικό απέναντι στην ίδια του τη βάση.

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η απόρριψη της λογικής του «εσωτερικού εχθρού». Η προσπάθεια να στιγματιστούν απόψεις, ρεύματα ή πρόσωπα ως υπονομευτικά επειδή διαφωνούν, δεν έχει καμία σχέση με ανοιχτά σοσιαλιστικά κινήματα. Η ιστορική αναφορά στο συνέδριο του 1996, με την έντονη και οργανωμένη πολιτική αντιπαράθεση Σημίτη – Τσοχατζόπουλου, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η δημοκρατική σύγκρουση υπήρξε κάποτε πηγή ισχύος και όχι απειλή για το ΠΑΣΟΚ.

Η παρέμβαση αγγίζει και ένα πιο βαθύ, συχνά αποσιωπημένο ζήτημα: τη φύση της διεύρυνσης. Όπως τονίζει, στο συνέδριο συμμετέχουν άνθρωποι που στήριξαν το ΠΑΣΟΚ όταν άλλοι, ισχυροί και προβεβλημένοι, το εγκατέλειψαν. Πρόκειται για πολιτική ταύτιση και όχι συναισθηματική νοσταλγία. Η διεύρυνση, λοιπόν, δεν μπορεί να σημαίνει άκριτη ευθυγράμμιση ή υποταγή, αλλά συνύπαρξη διαφορετικών πολιτικών αφετηριών και πραγματικό διάλογο. Διαφορετικά, μετατρέπεται σε κενό σύνθημα χωρίς πολιτικό περιεχόμενο.

Τέλος, ο Μαργαρίτης απογυμνώνει την υποκρισία γύρω από την έννοια της εσωστρέφειας. Η εσωκομματική συζήτηση δεν γεννιέται στο κενό, αλλά τροφοδοτείται από τα αρνητικά ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Σε κανένα κόμμα δεν μιλούν για εσωστρέφεια όταν οι αριθμοί είναι ευνοϊκοί. Αυτό που απαιτείται δεν είναι θεωρίες συνωμοσίας ή πειθαρχικές λογικές, αλλά πολιτικές συνθέσεις και καθαροί συμβιβασμοί.

Η παρέμβαση Μαργαρίτη δεν απειλεί το ΠΑΣΟΚ. Αντίθετα, φωτίζει το πραγματικό διακύβευμα: αν το συνέδριο θα αποτελέσει πεδίο ουσιαστικής πολιτικής ανασύνταξης ή ακόμη μία χαμένη ευκαιρία, όπου η αγωνία για έλεγχο θα υπερισχύσει της ανάγκης για αλήθεια και πολιτικό βάθος.