Τη θεσμική απομόνωση επιλέγει η κυβέρνηση Μητσοτάκη: Δεν συγκαλεί συμβούλιο πολιτικών αρχηγών για τις εξελίξεις σε Μέση Ανατολή

Η κυβέρνηση επιλέγει και πάλι τον δρόμο της θεσμικής μοναξιάς. Σε μια στιγμή που η Μέση Ανατολή φλέγεται και η Ελλάδα εμπλέκεται, άμεσα ή έμμεσα, σε μια πολεμική δίνη με απρόβλεπτες συνέπειες, το Μέγαρο Μαξίμου απορρίπτει τη σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών και προκρίνει «ενημερώσεις κατά μόνας». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται πρόθυμος να δεχθεί τους αρχηγούς ξεχωριστά, αλλά όχι να καθίσει στο ίδιο τραπέζι μαζί τους.

Η εικόνα είναι εύγλωττη.

Στο φόντο, η απόφαση αποστολής φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο, με αιτιολογία τις επιθέσεις ιρανικών drones, και η διαρκής αξιοποίηση της βάσης της Σούδας από αμερικανικές δυνάμεις για επιχειρήσεις στην περιοχή. Η ελληνική εμπλοκή δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι συγκεκριμένη στρατιωτική διάταξη σε ένα πολεμικό τοπίο που μεταβάλλεται ώρα με την ώρα.

Η αντιπολίτευση ζητά το αυτονόητο.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης κάλεσε τον πρωθυπουργό να ενημερώσει άμεσα τους πολιτικούς αρχηγούς για τις προτεραιότητες και τη θέση της χώρας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Σωκράτης Φάμελλος προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών για χάραξη εθνικής γραμμής. Στην Κουμουνδούρου μιλούν για τον «δεδομένο και προβλέψιμο σύμμαχο» και προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους σε μια περίοδο αποσταθεροποίησης.
Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, διά του Γενικού Γραμματέα του Δημήτρης Κουτσούμπας, ζήτησε αναβολή της συζήτησης για την επιστολική ψήφο και άμεση ενημέρωση της Ολομέλειας από τους αρμόδιους υπουργούς. Στην επιστολή του επισημαίνεται ο κίνδυνος γενίκευσης της σύρραξης και η βαθιά εμπλοκή της χώρας στους αμερικανοϊσραηλινούς σχεδιασμούς, με ρητή αναφορά στη Σούδα. Πρόκειται για πολιτική τοποθέτηση που, ανεξαρτήτως ιδεολογικής αφετηρίας, θέτει ζήτημα διαφάνειας και θεσμικής λογοδοσίας.
Από τη δική της πλευρά, η Νέα Αριστερά μιλά για επικίνδυνη στρατιωτική εμπλοκή και θέτει ευθέως το ερώτημα αν υπήρξε επίσημο αίτημα από την Κυπριακή Δημοκρατία. Επισημαίνει ότι το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου δεν έλαβε σχετική απόφαση, αμφισβητώντας το αφήγημα περί «μηνύματος σταθερότητας».

Η κυβέρνηση, ωστόσο, επιμένει στη δική της εκδοχή. Ο πρωθυπουργός θα τοποθετηθεί, λένε συνεργάτες του, εκτενώς στη Βουλή εντός της εβδομάδας. Η επιλογή αυτή, όμως, δεν αναιρεί το πολιτικό μήνυμα της άρνησης για κοινή σύσκεψη. Σε περιόδους κρίσης, η εικόνα της συλλογικής ευθύνης λειτουργεί κατευναστικά προς την κοινωνία και αποτρεπτικά προς το εξωτερικό. Η αποσπασματική ενημέρωση, αντιθέτως, ενισχύει την αίσθηση μονομερούς διαχείρισης.

Η Ελλάδα δεν είναι παρατηρητής. Είναι γεωπολιτικός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο, με στρατιωτικές υποδομές που έχουν καίριο ρόλο στους σχεδιασμούς των συμμάχων. Αυτό από μόνο του δημιουργεί αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας απέναντι στον ελληνικό λαό. Η επίκληση της «εθνικής ασφάλειας» δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο θεσμικής συρρίκνωσης.

Σε μια συγκυρία όπου οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται και οι πολίτες ανησυχούν για τις συνέπειες μιας γενικευμένης ανάφλεξης, η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι δεν διαχειρίζεται την εξωτερική πολιτική ως προσωπικό προνόμιο. Η εθνική γραμμή δεν χαράσσεται σε κλειστά γραφεία ούτε σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις. Χαράσσεται με διαφάνεια, θεσμική συνεννόηση και καθαρή λογοδοσία. Οτιδήποτε λιγότερο, σε τέτοιες στιγμές, συνιστά πολιτική επιλογή με βαρύ αποτύπωμα.