“Την είδε” Τραμπ ο Πλεύρης – Σχέδιο για κέντρα υποδοχής μεταναστών σε τρίτες χώρες

Πλεύρης όπως Τραμπ. Εξαγωγή απελάσεων εκτός Ευρώπης με κέντρα κράτησης στην Αφρική

Η κυβέρνηση ανοίγει επισήμως τη συζήτηση για «κέντρα επιστροφής» μεταναστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, υιοθετώντας μια γραμμή που θυμίζει τις πιο σκληρές εκδοχές της πολιτικής Τραμπ. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης δήλωσε ότι η Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία και τη Δανία, εξετάζει τη δημιουργία δομών απέλασης σε τρίτες χώρες, «κατά προτίμηση στην Αφρική».

«Δεν μιλάμε θεωρητικά, μιλάμε πρακτικά», ανέφερε σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, επιβεβαιώνοντας ότι έχουν ήδη γίνει επαφές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει ποιες χώρες θα δεχθούν να φιλοξενήσουν τέτοιες δομές, ούτε με ποιους όρους, ούτε υπό ποιο νομικό καθεστώς.

Το σχέδιο αφορά τη μεταφορά και κράτηση σε τρίτες χώρες ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί. Πρόκειται για μια επιλογή που μεταθέτει εκτός ευρωπαϊκού εδάφους το ζήτημα των επιστροφών, σε μια περίοδο όπου η μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ και της Ελλάδας σκληραίνει διαρκώς. Η κυβέρνηση προβάλλει το επιχείρημα της «αποτροπής». Ότι η προοπτική μεταφοράς σε κέντρα εκτός ΕΕ θα λειτουργήσει αποθαρρυντικά για όσους δεν έχουν υψηλές πιθανότητες να λάβουν άσυλο.

Η συζήτηση όμως δεν είναι τεχνοκρατική. Είναι βαθιά πολιτική και νομική. Ποιο θα είναι το καθεστώς προστασίας των δικαιωμάτων σε αυτά τα κέντρα. Ποια δικαιοδοσία θα ισχύει. Ποιος θα ελέγχει τις συνθήκες κράτησης. Πώς διασφαλίζεται η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Η εμπειρία άλλων χωρών δείχνει ότι τέτοιες επιλογές συνοδεύονται από έντονες αντιδράσεις και σοβαρά ερωτήματα νομιμότητας.

Η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει «εντός των επόμενων μηνών» σε ένα αρχικό σχέδιο, χωρίς να παρουσιάζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Την ώρα που η Ευρώπη αναζητά κοινή πολιτική με σεβασμό στις θεμελιώδεις αξίες της, η Αθήνα επιλέγει να τοποθετηθεί στην πιο σκληρή πτέρυγα της συζήτησης.

Η μεταναστευτική πολιτική δεν μπορεί να μετατραπεί σε διαγωνισμό αυστηρότητας. Ούτε να εξάγεται το πρόβλημα εκτός συνόρων για να μειωθεί το πολιτικό κόστος στο εσωτερικό. Το ερώτημα δεν είναι αν «μιλάμε πρακτικά». Το ερώτημα είναι με ποιες αρχές και με ποια θεσμικά αντίβαρα.