Η Αμερική ξανακοιτάζει προς τα αριστερά: «Tax the Rich», δημόσια Υγεία και η δικαίωση της πολιτικής παρακαταθήκης του Sanders

Για χρόνια, ένα σημαντικό τμήμα του αμερικανικού πολιτικού και μιντιακού κατεστημένου αντιμετώπιζε τις προτάσεις του Bernie Sanders περίπου ως εκλογική πολυτέλεια της Αριστεράς: υψηλότερη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων, καθολική πρόσβαση στην Υγεία, σύγκρουση με την υπερσυγκέντρωση πλούτου και ισχυρότερο κοινωνικό κράτος.

Το ενδιαφέρον σήμερα είναι ότι αρκετές από αυτές τις θέσεις δεν περιορίζονται πλέον στους δημοκρατικούς σοσιαλιστές ή στην προοδευτική βάση των Δημοκρατικών.

Νέα δημοσκοπικά δεδομένα των Reuters/Ipsos καταγράφουν σημαντική αποδοχή μιας οικονομικά προοδευτικής ατζέντας ακόμη και μεταξύ των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, μιας κατηγορίας που θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τις πολιτικές ισορροπίες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 64% των ανεξάρτητων θέλει μεγαλύτερη φορολόγηση επιχειρήσεων και δισεκατομμυριούχων

Το ισχυρότερο ίσως εύρημα αφορά τη φορολόγηση του πλούτου.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 64% των ανεξάρτητων εγγεγραμμένων ψηφοφόρων δηλώνει ότι θα ήταν περισσότερο πιθανό να στηρίξει έναν υποψήφιο που τάσσεται υπέρ της αύξησης της φορολογίας των επιχειρήσεων και των δισεκατομμυριούχων.

Πρόκειται για ένα εύρημα με ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Η φορολόγηση των οικονομικά ισχυρότερων αποτέλεσε βασικό συστατικό της πολιτικής πλατφόρμας του Sanders και εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα της ατζέντας της Alexandria Ocasio-Cortez και της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών.

Το σύνθημα «Tax the Rich», που πριν από λίγα χρόνια παρουσιαζόταν από τους αντιπάλους του ως έκφραση μιας περιθωριακής ριζοσπαστικής Αριστεράς, φαίνεται να συνομιλεί πλέον με ένα πολύ ευρύτερο κοινωνικό ακροατήριο.

Έξι στους δέκα ανεξάρτητους υπέρ δημόσιας υγειονομικής κάλυψης

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα στην Υγεία.

Το 60% των ανεξάρτητων ψηφοφόρων δηλώνει ότι θα ήταν πιθανότερο να ψηφίσει υποψήφιο ο οποίος υποστηρίζει κρατικά παρεχόμενη υγειονομική κάλυψη για όλους τους Αμερικανούς.

Δεν πρόκειται αυτομάτως για πλήρη υιοθέτηση κάθε λεπτομέρειας του Medicare for All που έχει προτείνει ο Sanders. Η πολιτική κατεύθυνση, όμως, είναι σαφής: η ιδέα ότι η πρόσβαση στην περίθαλψη πρέπει να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως κοινωνικό δικαίωμα και λιγότερο ως εμπόρευμα βρίσκει σημαντική ανταπόκριση πέρα από τα στενά κομματικά σύνορα της αμερικανικής Αριστεράς.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα όπου η υπεράσπιση ενός καθολικότερου δημόσιου συστήματος Υγείας αντιμετωπιζόταν επί δεκαετίες από τους Ρεπουμπλικανούς ως σχεδόν συνώνυμη του «σοσιαλισμού».

Ο Sanders έχασε τις προκριματικές – αλλά άλλαξε τη συζήτηση

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πολιτική παρακαταθήκη του Bernie Sanders.

Ο γερουσιαστής του Βερμόντ δεν κατάφερε ούτε το 2016 ούτε το 2020 να κερδίσει το χρίσμα των Δημοκρατικών. Εάν όμως η πολιτική επιτυχία μετρηθεί όχι αποκλειστικά με εκλογικές νίκες αλλά και με την ικανότητα ενός πολιτικού να μετακινεί τα όρια της δημόσιας συζήτησης, τότε η επίδρασή του είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί.

Όροι και πολιτικές που βρίσκονταν για δεκαετίες έξω από το mainstream επέστρεψαν στο κέντρο της αμερικανικής πολιτικής: μεγαλύτερη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων, ενίσχυση των συνδικάτων, δραστική μείωση του κόστους της Υγείας, δημόσια παρέμβαση στη στέγαση και αμφισβήτηση της πολιτικής ισχύος της Wall Street και των μεγάλων εταιρικών συμφερόντων.

Η νέα γενιά, από την AOC μέχρι τον Zohran Mamdani και τους υποψηφίους που αναδεικνύονται σήμερα μέσα από τις Democratic Socialists of America, οικοδομεί πάνω σε αυτή την παρακαταθήκη.

Το κρίσιμο ακροατήριο των ανεξάρτητων

Η πραγματική πολιτική αξία των νέων δεδομένων βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι αφορούν τους ανεξάρτητους.

Το επιχείρημα του κεντρώου τμήματος του Δημοκρατικού Κόμματος ήταν επί χρόνια ότι μια ισχυρά προοδευτική οικονομική πλατφόρμα μπορεί να ενθουσιάζει τη βάση, αλλά δυσκολεύεται να προσεγγίσει τους ψηφοφόρους που βρίσκονται ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα.

Τα νέα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι οι ανεξάρτητοι μετατρέπονται συλλήβδην σε δημοκρατικούς σοσιαλιστές. Μια τέτοια ανάγνωση θα ήταν πολιτικά και δημοσκοπικά αυθαίρετη.

Δείχνουν, όμως, κάτι διαφορετικό και ίσως σημαντικότερο: οικονομικές πολιτικές που έχουν ταυτιστεί με την προοδευτική Αριστερά μπορούν να συγκροτήσουν πλειοψηφικά κοινωνικά αιτήματα χωρίς οι ψηφοφόροι που τις υποστηρίζουν να υιοθετούν απαραίτητα την ίδια ιδεολογική ταυτότητα.

Το κόστος ζωής γίνεται το νέο πολιτικό σύνορο

Η εξήγηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην καθημερινότητα.

Η συζήτηση για το κόστος στέγασης, τις τιμές, την υγειονομική περίθαλψη, τους μισθούς και την οικονομική ασφάλεια έχει μετατραπεί σε κεντρικό πολιτικό πεδίο στις ΗΠΑ.

Για έναν εργαζόμενο που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο ή την ασφάλιση υγείας του, η ιδεολογική ετικέτα μιας πολιτικής μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο σημαντική από το εάν αυτή η πολιτική απαντά στο πραγματικό οικονομικό του πρόβλημα.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το πεδίο στο οποίο οι δημοκρατικοί σοσιαλιστές επιχειρούν να οικοδομήσουν μια νέα κοινωνική πλειοψηφία.

Όχι ζητώντας από ολόκληρη την Αμερική να αυτοπροσδιοριστεί ως «σοσιαλιστική», αλλά επιχειρώντας να καταστήσουν δημοφιλείς πολιτικές που πριν από μία δεκαετία θεωρούνταν υπερβολικά αριστερές για να αποκτήσουν ευρεία εκλογική απήχηση.

Η μεγάλη μάχη μέσα στους Δημοκρατικούς

Αυτό δημιουργεί αναπόφευκτα ένα στρατηγικό δίλημμα για το Democratic Party.

Μετά την επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο, η συζήτηση για το μέλλον των Δημοκρατικών περιστρέφεται γύρω από δύο διαφορετικές προσεγγίσεις.

Η πρώτη θεωρεί ότι το κόμμα πρέπει να μετακινηθεί περισσότερο προς το Κέντρο ώστε να ανακτήσει μετριοπαθείς και ανεξάρτητους ψηφοφόρους. Η δεύτερη, την οποία εκφράζει ισχυρότερα η προοδευτική πτέρυγα, υποστηρίζει ότι η απάντηση στον τραμπισμό δεν βρίσκεται σε μια πιο άτολμη εκδοχή της υπάρχουσας πολιτικής αλλά σε μια επιθετική οικονομική ατζέντα υπέρ της εργατικής και της μεσαίας τάξης.

Τα δημοσκοπικά δεδομένα δίνουν στη δεύτερη πλευρά ένα σοβαρό επιχείρημα: η οικονομική προοδευτικότητα και η διεκδίκηση των ανεξάρτητων ψηφοφόρων δεν είναι κατ’ ανάγκην αντίθετες στρατηγικές.

Από το “Not me. Us.” σε μια νέα πολιτική γενιά

Ο Sanders συνήθιζε να λέει ότι το κίνημά του δεν αφορούσε έναν υποψήφιο αλλά μια διαφορετική αντίληψη για την πολιτική. Το σύνθημα «Not me. Us.» συμπύκνωνε αυτή την ιδέα.

Μία δεκαετία μετά την πρώτη μεγάλη εκστρατεία του, η σημαντικότερη ίσως επιτυχία του δεν βρίσκεται σε κάποιο εκλογικό αποτέλεσμα.

Βρίσκεται στο ότι μια νέα γενιά Αμερικανών πολιτικών συζητά πλέον ανοιχτά για οικονομική ανισότητα, φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων, καθολική Υγεία, συνδικαλιστική ισχύ και δημόσια παρέμβαση στην οικονομία χωρίς να θεωρεί ότι πρέπει προηγουμένως να απολογηθεί για αυτές τις θέσεις.

Και τώρα εμφανίζονται ενδείξεις ότι ένα τμήμα αυτής της ατζέντας μπορεί να φτάσει πολύ μακρύτερα από την παραδοσιακή αριστερή εκλογική βάση.

Αυτό ίσως αποτελεί τη μεγαλύτερη πολιτική δικαίωση του Bernie Sanders: δεν χρειάστηκε να γίνει πρόεδρος για να αλλάξει τους όρους της πολιτικής συζήτησης στην Αμερική.