884.440 ευρώ για τα σχολεία της Αθήνας: Το ΥΠΕΣ δίνει ψίχουλα την ώρα που ο Δήμος δανείζεται 75 εκατ. ευρώ για να τα αναβαθμίσει

Την ώρα που ο Δήμος Αθηναίων αναλαμβάνει το βάρος μιας μεγάλης επένδυσης για την αναβάθμιση των σχολείων της πρωτεύουσας, φτάνοντας στην απόφαση να προσφύγει σε δανεισμό ύψους 75 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το Υπουργείο Εσωτερικών εμφανίζεται να απαντά στις τεράστιες ανάγκες της μεγαλύτερης πόλης της χώρας με μόλις 884.440 ευρώ για τις λειτουργικές δαπάνες των σχολικών μονάδων.

Η αριθμητική είναι αμείλικτη. Και πολιτικά ακόμη περισσότερο.

75 εκατ. ευρώ από τον Δήμο – 884 χιλιάδες ευρώ από το ΥΠΕΣ

Η απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών για τη Γ΄ κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων του 2026 προβλέπει συνολικά 28,05 εκατ. ευρώ για 331 Δήμους της χώρας, προκειμένου να καλυφθούν λειτουργικές ανάγκες σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Για τον Δήμο Αθηναίων, το ποσό ανέρχεται σε 884.440 ευρώ.

Το ίδιο διάστημα, όμως, η δημοτική Αρχή της Αθήνας έχει ήδη λάβει απόφαση για δανεισμό 75 εκατ. ευρώ, με βασικό προσανατολισμό παρεμβάσεις στα σχολεία και την ενεργειακή αναβάθμιση του σχολικού κτιριακού αποθέματος. Η σχετική απόφαση εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2026, ενώ ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έχει παρουσιάσει τη συγκεκριμένη χρηματοδοτική επιλογή ως παρέμβαση με σαφή προτεραιότητα τα σχολεία της πόλης.

Η σύγκριση των δύο μεγεθών δεν είναι λογιστικά ταυτόσημη —το ένα αφορά επενδυτικό πρόγραμμα και το άλλο λειτουργικές δαπάνες— αλλά αποτυπώνει με ιδιαίτερη καθαρότητα το χρηματοδοτικό χάσμα που καλείται να αντιμετωπίσει η Αυτοδιοίκηση. Το κράτος μεταφέρει ευθύνες και απαιτήσεις στους Δήμους, αλλά οι πόροι που ακολουθούν εξακολουθούν να απέχουν εντυπωσιακά από το πραγματικό μέγεθος των αναγκών.

Η Αθήνα δανείζεται για όσα το κεντρικό κράτος δεν χρηματοδοτεί επαρκώς

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της πολιτικής συζήτησης.

Ο μεγαλύτερος Δήμος της χώρας αναγκάζεται να αναζητήσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ χρηματοδότησης για να αντιμετωπίσει ένα χρόνιο πρόβλημα: σχολικά κτίρια με σημαντικές ανάγκες συντήρησης, ενεργειακής αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού.

Μόνο για την ενεργειακή αναβάθμιση εννέα σχολικών συγκροτημάτων στις επτά Δημοτικές Κοινότητες, ο Δήμος Αθηναίων έχει προκηρύξει έργο συνολικού προϋπολογισμού 14,2 εκατ. ευρώ. Η ίδια η προκήρυξη προβλέπει χρηματοδότηση από ίδιους πόρους του Δήμου ή άλλη πηγή χρηματοδότησης.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η κυβέρνηση και το Υπουργείο Εσωτερικών εμφανίζουν ως χρηματοδοτική ενίσχυση ένα ποσό μικρότερο του ενός εκατομμυρίου ευρώ για ολόκληρο τον Δήμο Αθηναίων.

Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες οικονομικές αναλύσεις για να αντιληφθεί κανείς την απόσταση.

Οι Δήμοι στην πρώτη γραμμή, το κράτος με το σταγονόμετρο

Η συζήτηση ξεπερνά, βεβαίως, την Αθήνα. Η συνολική κατανομή των 28.050.000 ευρώ σε 331 Δήμους καταδεικνύει ένα διαχρονικό και πλέον οριακό πρόβλημα της ελληνικής Αυτοδιοίκησης: οι Δήμοι καλούνται να διαχειρίζονται κρίσιμες κοινωνικές υποδομές, χωρίς η μεταφορά αρμοδιοτήτων να συνοδεύεται πάντοτε από την αντίστοιχη μεταφορά επαρκών πόρων.

Σχολεία, συντηρήσεις, ενεργειακές ανάγκες, επισκευές, καθαριότητα, ασφάλεια εγκαταστάσεων και καθημερινές βλάβες δεν αντιμετωπίζονται με ανακοινώσεις. Απαιτούν σταθερή και γενναία δημόσια χρηματοδότηση.

Και όταν ένας Δήμος του μεγέθους της Αθήνας φτάνει στο σημείο να αναζητεί χρηματοδότηση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ ώστε να κάνει στα σχολεία του παρεμβάσεις που έχουν καθυστερήσει επί χρόνια, τότε η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται στο εάν το Υπουργείο μοίρασε ακόμη μία δόση ΚΑΠ.

Το ερώτημα είναι ποιος τελικά πληρώνει για τις υποδομές που το κράτος αφήνει πίσω του.

Ο Δήμος Αθηναίων βάζει τα σχολεία στην πρώτη γραμμή

Η επιλογή της δημοτικής Αρχής του Χάρη Δούκα να κατευθύνει σημαντικούς πόρους στα σχολεία αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Αντί η πόλη να περιμένει επ’ αόριστον την κεντρική χρηματοδότηση, επιχειρεί να κινητοποιήσει κεφάλαια ώστε να προχωρήσουν έργα ουσιαστικής αναβάθμισης.

Το πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης των εννέα σχολικών συγκροτημάτων αποτελεί ήδη συγκεκριμένο παράδειγμα αυτής της στρατηγικής, με προϋπολογισμό 14,2 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται, όμως, για μια κατάσταση που γεννά εύλογο πολιτικό προβληματισμό: γιατί ο μεγαλύτερος Δήμος της χώρας πρέπει να δανείζεται για να εξασφαλίσει σύγχρονα και αξιοπρεπή σχολεία, την ώρα που η κεντρική κυβέρνηση περιορίζεται σε κατανομές που απέχουν δραματικά από τις πραγματικές ανάγκες;

Το πρόβλημα είναι πολιτικό, όχι λογιστικό

Το Υπουργείο Εσωτερικών μπορεί να καταγράφει στους πίνακές του ότι η Αθήνα λαμβάνει το υψηλότερο ποσό της χώρας, 884.440 ευρώ. Αυτό, όμως, δεν απαντά στην πραγματικότητα της πόλης.

Ούτε οι εκατοντάδες σχολικές μονάδες της Αθήνας συντηρούνται με συγκριτικούς πίνακες ούτε οι ανάγκες των μαθητών υπολογίζονται με βάση το αν ένας Δήμος πήρε περισσότερα από έναν άλλο.

Η πραγματική σύγκριση είναι διαφορετική: τι χρειάζονται τα σχολεία και τι τους δίνει τελικά το κράτος.

Και εκεί η εικόνα γίνεται πολύ πιο δύσκολη για την κυβέρνηση.

Διότι όταν η Τοπική Αυτοδιοίκηση αναγκάζεται να σηκώσει στις πλάτες της επενδύσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ για να αναβαθμίσει βασικές δημόσιες υποδομές, η πανηγυρική παρουσίαση μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ ως «ενίσχυσης» μόνο ως σταγόνα στον ωκεανό μπορεί να εκληφθεί.

Η Αθήνα έχει ανάγκη από σύγχρονα, ασφαλή και ενεργειακά αξιοπρεπή σχολεία. Και για να τα αποκτήσει, ο Δήμος βάζει μπροστά ένα μεγάλο χρηματοδοτικό σχέδιο.

Η κυβέρνηση, από την άλλη, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Αυτοδιοίκηση ως τον θεσμό που πρέπει να κάνει περισσότερα με λιγότερα.

Και αυτό, πλέον, δεν είναι απλώς ζήτημα χρηματοδότησης. Είναι πολιτική επιλογή.