“Αμφίπλευρη διεύρυνση” προς το κέντρο ναι, προς τη Δεξιά όχι

Του Μαρίνου Παπαδόπουλου

Η συζήτηση για την «αμφίπλευρη διεύρυνση» δεν είναι τεχνικός όρος οργανωτικής στρατηγικής. Είναι βαθιά πολιτική επιλογή. Και όσο χρησιμοποιείται άκριτα, τόσο απομακρύνει το ΠΑΣΟΚ από τον ιστορικό του ρόλο ως κορμού της Δημοκρατικής Παράταξης. Δεν αφορά πρόσωπα μεμονωμένα, ούτε εξαντλείται σε ένα παράδειγμα. Αφορά το σήμα που εκπέμπεται συνολικά προς την κοινωνία.

Όταν ένα κόμμα εμφανίζεται πρόθυμο να ανοίξει ταυτόχρονα προς τα αριστερά, προς το κέντρο και προς τη δεξιά δεξαμενή, χωρίς σαφή πολιτικό άξονα, τότε δεν διευρύνεται· αποδομείται. Μετατρέπεται σε πολιτικό χώρο χωρίς διακριτό πρόσωπο, σε ένα «κόμμα σούπερ μάρκετ» όπου η συνύπαρξη διαφορετικών διαδρομών παρουσιάζεται ως πλεονέκτημα, χωρίς να προηγείται ιδεολογική σύνθεση ή πολιτική ρήξη.

Παραδείγματα τέτοιων επιλογών υπάρχουν και έχουν ήδη καταγραφεί στη δημόσια σφαίρα. Δεν είναι το ζήτημα ποιος μπήκε ή πότε. Το ζήτημα είναι τι πολιτικό αφήγημα συνοδεύει αυτές τις κινήσεις – ή, ακριβέστερα, η απουσία του. Διεύρυνση χωρίς πολιτικό πλαίσιο δεν είναι άνοιγμα στην κοινωνία· είναι σήμα ασάφειας.

Το ΠΑΣΟΚ, όπως το ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου, δεν ήταν ποτέ κόμμα ίσων αποστάσεων. Ήταν η μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη που κάλυπτε τον χώρο από την Αριστερά μέχρι τις παρυφές του Κέντρου, όχι για να «συνθέτει» με τη Δεξιά, αλλά για να την αμφισβητεί και να τη νικά πολιτικά. Το Κέντρο, στην ιστορική του εκδοχή, δεν ήταν γέφυρα προς τη συντήρηση, αλλά όριο σύγκρουσης μαζί της.

Η επίκληση της «αμφίπλευρης διεύρυνσης» θολώνει αυτή τη διαχωριστική γραμμή. Μετατρέπει τη στρατηγική σε αριθμητική και την πολιτική σε επικοινωνιακό τέχνασμα. Και τελικά στερεί από το ΠΑΣΟΚ το βασικό του πλεονέκτημα: την καθαρή ταυτότητα απέναντι στη Δεξιά και τις πολιτικές της.

Αν το ΠΑΣΟΚ θέλει να ξαναγίνει δύναμη πολιτικής αλλαγής, οφείλει να εγκαταλείψει τη λογική των αμφίσημων ανοιγμάτων. Να μιλήσει καθαρά για το ποιον εκπροσωπεί και με ποιους συγκρούεται. Η διεύρυνση έχει νόημα μόνο όταν πατά σε σταθερό πολιτικό έδαφος. Διαφορετικά, δεν οδηγεί μπροστά. Διαλύει προς όλες τις κατευθύνσεις.