Αντώνης Σαουλίδης για Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: Από την προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη στη σιωπηλή συντηρητικοποίηση

Η Θεσσαλονίκη ήταν κάποτε πόλη-καταφύγιο. Στους δρόμους της αντήχησαν γλώσσες της Ανατολής και των Βαλκανίων. Μικρασιάτες, Πόντιοι, Αρμένιοι, Εβραίοι, πρόσφυγες των πολέμων και των ξεριζωμών, έχτισαν την πόλη με τον ιδρώτα, τη γη και τις προσευχές τους. Η πολυπολιτισμικότητα δεν ήταν σύνθημα· ήταν καθημερινότητα.

Η παλιά Θεσσαλονίκη δεν ρωτούσε «από πού είσαι». Ρωτούσε «αν πείνας». Στις αυλές, στα εργαστήρια, στα καφενεία και στις αγορές, η διαφορετικότητα ήταν η ψυχή της πόλης.

Όμως, σήμερα, η ίδια πόλη μοιάζει να γυρνά την πλάτη. Όχι μόνο στους πρόσφυγες και μετανάστες του σήμερα, αλλά στην ίδια της την ιστορία.

Η συντηρητικοποίηση στις κάλπες, οι κραυγές σε συλλαλητήρια του «να φύγουν», το ξηλωμένο κοινωνικό κράτος, η υποχώρηση της αλληλεγγύης και των κεκτημένων, δείχνουν μια Θεσσαλονίκη που φοβάται τον Άλλο, αντί να τον αγκαλιάσει.

Και όμως, δεν ήμασταν έτσι. Δεν είμαστε έτσι.

Η ιστορία μας είναι γεμάτη γυναίκες που έφυγαν με το παιδί αγκαλιά και έστησαν ξανά ζωή από το μηδέν. Άνδρες που από πρόσφυγες έγιναν εργάτες, επαγγελματίες, δάσκαλοι. Παιδιά που άλλαξαν την πόλη με τα τραγούδια και τα όνειρά τους.

Σήμερα, στη Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, ας μη θυμηθούμε απλώς – ας επιλέξουμε πώς θέλουμε να ζήσουμε.

Η Θεσσαλονίκη δεν είναι μια πόλη που φυλάει μόνο τα σύνορα. Είναι μια πόλη που θυμάται τι σημαίνει προσφυγιά, που ξέρει από πόνο και από ξενιτιά, και που μπορεί να διδάξει τι σημαίνει αλληλεγγύη.

Για εμάς, για τα παιδιά μας, για τη Θεσσαλονίκη που δεν φοβάται – αλλά στέκεται στο ύψος της ιστορίας της.