Ελλάδα 2.0 – Error 404: “Σαν την Χαλκιδική…(που)δεν έχει” ίντερνετ και νερό..

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος
Μέλος Τομέα Ψηφιακής Πολιτικής ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Δημοσιογράφος | CEO Metadynamics.gr

Το αφήγημα της “Ελλάδας 2.0” θέλει μια χώρα καινοτόμα, ψηφιακά προηγμένη, ικανή να προσελκύσει επενδύσεις, επισκέπτες και εξ αποστάσεως εργαζόμενους. Μια Ελλάδα που κοιτά το μέλλον. Όμως, η καθημερινότητα σε εμβληματικούς προορισμούς όπως η Χαλκιδική φανερώνει μια διαφορετική, πιο σκληρή αλήθεια: μια χώρα που δεν έχει ακόμα εξασφαλίσει ούτε τα βασικά.

Στην Κασσάνδρα, το πλέον πολυσύχναστο κομμάτι της Χαλκιδικής, η κατάσταση εξελίσσεται σε πρόβλημα εθνικής υποδομής. Νερό δεν υπάρχει. Ίντερνετ δεν υπάρχει. Οι τιμές – ιδίως στις τουριστικές ζώνες – ανταγωνίζονται ευρωπαϊκές μητροπόλεις, χωρίς όμως να προσφέρουν ούτε την εμπειρία, ούτε την αξιοπρέπεια διαμονής που αυτές εγγυώνται. Και παρ’ όλα αυτά, τα τουριστικά ρεύματα αυξάνονται ανεξέλεγκτα, με τοπικές αρχές και επιχειρηματίες να επαναπαύονται σε ένα μοντέλο “όποιος προλάβει”.

Από τη φέρουσα ικανότητα… στην εξάντληση

Σε μια περιοχή όπου η εποχική πληθυσμιακή έκρηξη αγγίζει το δεκαπλάσιο του μόνιμου πληθυσμού, δεν υπάρχει ακόμη ούτε μια δημοσίως προσβάσιμη μελέτη φέρουσας τουριστικής ικανότητας. Δεν υπάρχει καμία σαφής στρατηγική για το πόσους επισκέπτες μπορεί να εξυπηρετήσει το δίκτυο ύδρευσης, αποχέτευσης, ενέργειας και ψηφιακής υποδομής.

Το αποτέλεσμα; Οι κάτοικοι, οι επισκέπτες και οι επαγγελματίες της περιοχής ζουν καθημερινά ένα παράδοξο ελληνικό καλοκαίρι: με αδιανόητα ακριβές ξαπλώστρες και αναμονές για ένα ποτήρι νερό. Με ταχύτητες δικτύου που δεν επιτρέπουν στοιχειώδη εργασία. Με ένα τουριστικό προϊόν που εξαντλεί όχι μόνο τη γη και το περιβάλλον, αλλά και την υπομονή των ανθρώπων που το στηρίζουν.

Όταν ο ψηφιακός νομάς βρίσκει μόνο… σκιές

Η Ελλάδα επιχειρεί να καταστεί κόμβος ψηφιακών νομάδων και απομακρτισμένων εργαζομένων. Πώς, όμως, θα προσελκύσει αυτό το κοινό όταν σε περιοχές-προβλήματα η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ασταθής ή ανύπαρκτη; Πώς να «δουλέψεις από το εξοχικό», όπως λένε τα στελέχη του τουρισμού, όταν το δίκτυο σέρνεται και το νερό κόβεται στα μέσα Ιουλίου;

Το μόνο που λειτουργεί αδιάκοπα φαίνεται να είναι η τιμολογιακή αισχροκέρδεια: σάντουιτς με τιμές «φαρμακείου», βασικές παροχές με κόστος πεντάστερου ξενοδοχείου και υπηρεσίες που θυμίζουν περισσότερο υπανάπτυκτες περιοχές, παρά την καρδιά της τουριστικής Ελλάδας.

Από το αφήγημα, στη σύγκρουση με την πραγματικότητα

Η “Ελλάδα 2.0” διαφημίζεται ως χώρα της ψηφιακής μετάβασης, της καινοτομίας και των ευφυών υπηρεσιών. Όμως αυτό το αφήγημα καταρρέει με πάταγο όταν η τουριστική ναυαρχίδα της Βόρειας Ελλάδας δεν διαθέτει ούτε τα στοιχειώδη για να εξυπηρετήσει τον όγκο των ανθρώπων που υποδέχεται.

Η Κασσάνδρα, σήμερα, θυμίζει περισσότερο Σαν Ρεμώ στην τιμή, και Νέα Γουινέα στις παροχές. Και αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι η καταγραφή μιας εμπειρίας που βιώνουν δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας κάθε εβδομάδα.

Τι χρειάζεται να γίνει – και χθες

Η Χαλκιδική, όπως και δεκάδες άλλοι «κορεσμένοι» τουριστικοί προορισμοί, χρειάζεται άμεσα τρεις στρατηγικές παρεμβάσεις:

1. Εκπόνηση μελέτης φέρουσας ικανότητας ανά δήμο, με δημόσια πρόσβαση και εφαρμογή πολιτικών βάσει των ευρημάτων.
2. Στοχευμένα έργα υποδομής σε νερό, ψηφιακή κάλυψη και ενέργεια, όχι με όρους clientelist αλλά μέσα από ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης και ευρωπαϊκά προγράμματα βιώσιμης ανάπτυξης.
3. Αναμόρφωση του μοντέλου τουριστικής επιχειρηματικότητας: από το “ό,τι προλάβουμε” στο “ό,τι αντέχουμε”. Με όρια, κανόνες και επένδυση στη μακροχρόνια εμπειρία.

Όχι άλλη ανάπτυξη χωρίς όραμα

Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη «ανάπτυξη» που να εξαντλεί τη βιωσιμότητα και να ταυτίζει την τουριστική επιτυχία με τη συγκυριακή κερδοφορία. Χρειαζόμαστε πολιτικές με επίκεντρο τον πολίτη, τον εργαζόμενο και το φυσικό περιβάλλον. Και αυτές δεν γίνονται με δηλώσεις τύπου «το νερό είναι δημόσιο αγαθό» από τα Μαξίμου, ενώ στην πράξη κόβεται στους δημότες.

Αν δεν υπάρξει αλλαγή πορείας, η φράση «Σαν τη Χαλκιδική δεν έχει» κινδυνεύει να καταλήξει ειρωνικό ανέκδοτο. Και η “Ελλάδα 2.0” θα παραμείνει μια σελίδα που απλώς… δεν φορτώνει.