Έντ Σίραν, τελικά η «ουδετερότητα» έχει πλευρά – Οι καλλιτέχνες που έφυγαν έκαναν αυτό που έπρεπε

Γράφει η Μαρίζα Αντωνίου

Υπάρχουν στιγμές που η περίφημη «ουδετερότητα» παύει να είναι ουδέτερη.

Όταν άνθρωποι σκοτώνονται, εκτοπίζονται και στερούνται βασικά μέσα επιβίωσης, όταν ανεξάρτητη Εξεταστική Επιτροπή του ΟΗΕ έχει καταλήξει ότι στη Γάζα έχει διαπραχθεί γενοκτονία, το να λες ότι προτιμάς να μη μιλάς δημόσια δεν αποτελεί απλώς προσωπική επιλογή. Είναι κι αυτή μια δημόσια στάση.

Ο Έντ Σίραν θέλησε να μείνει έξω από την πολιτική αντιπαράθεση. Μόνο που η πολιτική αντιπαράθεση μπήκε τελικά στην περιοδεία του από την κεντρική είσοδο.

Και μαζί της ήρθε ένα εντυπωσιακό κύμα αποχωρήσεων.

Finneas, Aaron Rowe, Beoga και Lukas Graham ανακοίνωσαν ότι αποχωρούν από την περιοδεία του, μετά την απομάκρυνση του Macklemore, ο οποίος είχε μιλήσει επί σκηνής υπέρ της Παλαιστίνης.

Και κάπως έτσι η προσπάθεια να μη γίνει η περιοδεία «πολιτική» κατέληξε να παράγει μία από τις πιο πολιτικές στιγμές της διεθνούς μουσικής σκηνής των τελευταίων ημερών.

Η ειρωνεία δύσκολα κρύβεται.

Το «Free Palestine» που αποδείχθηκε υπερβολικά πολιτικό

Ο Macklemore είπε επί σκηνής «Free Palestine».

Δεν κάλεσε σε βία. Δεν ζήτησε επίθεση εναντίον κάποιου λαού. Μίλησε για τους Παλαιστινίους και για όσα συμβαίνουν στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη.

Και ακολούθησε η απομάκρυνσή του από την περιοδεία.

Ο Έντ Σίραν υποστηρίζει ότι η απόφαση δεν ήταν δική του. Όπως εξήγησε δημόσια, ορισμένοι χώροι στους οποίους επρόκειτο να πραγματοποιηθούν συναυλίες είχαν προειδοποιήσει ότι δεν θα φιλοξενούσαν τα shows εάν παρέμενε ο Macklemore, ενώ την τελική απόφαση την απέδωσε στον promoter.

Αυτό αποτελεί μια αναγκαία πραγματολογική διευκρίνιση.

Δεν λύνει, όμως, το πολιτικό και ηθικό ζήτημα.

Γιατί το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: ένας καλλιτέχνης μίλησε δημόσια για την Παλαιστίνη και βρέθηκε εκτός περιοδείας.

Και τότε συνέβη κάτι που πιθανότατα κανείς δεν είχε υπολογίσει.

Οι υπόλοιποι άρχισαν να φεύγουν μόνοι τους.

Finneas, Rowe, Beoga, Lukas Graham: Η αλληλεγγύη είχε κόστος

Η αποχώρησή τους έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή δεν ήταν ένα δωρεάν post αλληλεγγύης στα social media.

Είχε επαγγελματικό κόστος.

Ο Finneas αποχώρησε δηλώνοντας ότι οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να φιμώνονται όταν μιλούν για τους καταπιεσμένους και ότι στέκεται στο πλευρό της Παλαιστίνης.

Ο Ιρλανδός Aaron Rowe έκανε ακόμη πιο προσωπική τη θέση του. Παρότι αναγνώρισε όσα οφείλει επαγγελματικά στον Σίραν, εξήγησε ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει κανονικά την περιοδεία.

Οι Beoga αποχώρησαν επίσης, παρότι συνδέονται επί χρόνια με τον Έντ Σίραν.

Και οι Lukas Graham έθεσαν ίσως το πιο απλό ερώτημα: από πότε τα χρήματα και η οικονομική ισχύς αποφασίζουν ποιος δικαιούται να μιλά και ποιος ανθρώπινος πόνος δικαιούται να αναγνωρίζεται;

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία.

Είναι εύκολο να είσαι υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όταν δεν χρειάζεται να θυσιάσεις τίποτα.

Η αξία της δημόσιας στάσης φαίνεται όταν υπάρχει κόστος.

Και αυτοί οι καλλιτέχνες επέλεξαν να το αναλάβουν.

Έντ, τελικά το «δεν παίρνω θέση» είναι κι αυτό θέση

Ο Έντ Σίραν έχει κάθε δικαίωμα να μη θέλει τις συναυλίες του μεταμορφωμένες σε πολιτικές συγκεντρώσεις.

Έχει επίσης κάθε δικαίωμα να διατυπώνει τη θέση του όπως ο ίδιος επιθυμεί.

Αλλά υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που χαλάει την εικόνα της απόλυτης ουδετερότητας.

Όταν ένας καλλιτέχνης απομακρύνεται έπειτα από μια δημόσια τοποθέτηση για την Παλαιστίνη και εσύ συνεχίζεις κανονικά την περιοδεία χωρίς εκείνον, η σιωπή δεν αιωρείται κάπου πάνω από τα γεγονότα.

Έχει ήδη αποκτήσει πολιτικό περιεχόμενο.

Και εδώ η υπόθεση γίνεται σχεδόν σαρκαστική.

Ο Σίραν ήθελε μια περιοδεία μακριά από την πολιτική.

Για να το πετύχει, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διεθνούς πολιτικής αντιπαράθεσης για την Παλαιστίνη, έχασε τους καλλιτέχνες που θα εμφανίζονταν μαζί του και είδε το όνομά του να συνδέεται περισσότερο με τη συζήτηση για τη Γάζα απ’ όσο θα είχε συμβεί πιθανότατα αν ο Macklemore είχε απλώς παραμείνει στη σκηνή.

Αν αυτό δεν είναι μπούμερανγκ, τότε η λέξη χρειάζεται καινούργιο λεξικό.

Η γενοκτονία δεν είναι «άποψη» ενός τραγουδιστή

Υπάρχει, όμως, ένα σημείο πολύ σοβαρότερο από την καλλιτεχνική διαμάχη.

Η συζήτηση για τη Γάζα δεν μπορεί πλέον να παρουσιάζεται σαν μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο παρέες celebrities που διαφωνούν στα social media.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ανεξάρτητη Διεθνής Εξεταστική Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη και το Ισραήλ κατέληξε ότι οι ισραηλινές αρχές και δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα.

Τον Ιούνιο του 2026 η ίδια Επιτροπή επανήλθε, υποστηρίζοντας ότι οι πράξεις γενοκτονίας και άλλες θηριωδίες συνεχίζονται και επισημαίνοντας ειδικά τις επιπτώσεις στα παιδιά.

Η Amnesty International έχει επίσης καταλήξει ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, ενώ το Human Rights Watch καταγράφει πράξεις γενοκτονίας, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Το Ισραήλ απορρίπτει τις κατηγορίες περί γενοκτονίας και υποστηρίζει ότι διεξάγει πόλεμο εναντίον της Χαμάς, όχι εναντίον του παλαιστινιακού λαού. Παράλληλα, η υπόθεση που έχει κινήσει η Νότια Αφρική εναντίον του Ισραήλ ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου συνεχίζεται και δεν υπάρχει ακόμη τελική απόφαση επί της ουσίας.

Αυτή ακριβώς η διάκριση κάνει ακόμη πιο επιτακτική την πολιτική συζήτηση.

Γιατί δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς το τελευταίο κεφάλαιο μιας πολυετούς δικαστικής διαδικασίας για να απαιτήσει από τις κυβερνήσεις να τοποθετηθούν απέναντι στα πορίσματα διεθνών θεσμών και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Και η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να πάρει καθαρή θέση

Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο τον Έντ Σίραν.

Αφορά και τις κυβερνήσεις.

Αφορά και την ελληνική κυβέρνηση.

Η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει επ’ αόριστον τη Γάζα αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα των γεωπολιτικών ισορροπιών και της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να τοποθετηθεί απέναντι στα συγκεκριμένα πορίσματα της Επιτροπής του ΟΗΕ και των διεθνών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αναγνωρίσει πολιτικά τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα.

Η αναγνώριση αυτή δεν ισοδυναμεί με άρνηση των εγκλημάτων της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου ούτε με αδιαφορία για τους Ισραηλινούς αμάχους που δολοφονήθηκαν ή απήχθησαν.

Τα εγκλήματα εναντίον αμάχων δεν αλληλοαναιρούνται.

Και ακριβώς γι’ αυτό τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά, ανάλογα με το ποιος είναι σύμμαχος ποιας κυβέρνησης.

Μερικές φορές η σκηνή είναι ακριβώς το μέρος όπου πρέπει να μιλήσεις

Υπάρχει μια παλιά βολική απαίτηση από τους καλλιτέχνες: τραγούδα και μη μιλάς.

Μόνο που η τέχνη δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά έτσι.

Οι καλλιτέχνες μίλησαν απέναντι στον πόλεμο του Βιετνάμ. Στάθηκαν απέναντι στο απαρτχάιντ. Τραγούδησαν για πολιτικούς κρατουμένους, δικτατορίες, φυλετικές διακρίσεις, πρόσφυγες, πολέμους.

Και σχεδόν πάντοτε, την ώρα που το έκαναν, κάποιος τους έλεγε ότι «δεν είναι αυτή η κατάλληλη στιγμή».

Οι Finneas, Aaron Rowe, Beoga και Lukas Graham δεν έλυσαν το Παλαιστινιακό αποχωρώντας από μια περιοδεία.

Έκαναν κάτι πολύ απλούστερο.

Αρνήθηκαν να κάνουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Και ίσως αυτό να είναι που ενοχλεί περισσότερο.

Γιατί η σιωπή είναι εξαιρετικά βολική όσο παρουσιάζεται ως ουδετερότητα.

Όταν, όμως, τέσσερις καλλιτέχνες σηκώνονται από το τραπέζι και φεύγουν, η «ουδετερότητα» μένει ξαφνικά μόνη της στη σκηνή.

Μαζί με τον Έντ.