“Μέτωπο” Ανδρουλάκη – Διαμαντοπούλου εναντίον των πολιτικών προτάσεων Δούκα – Δίχως καμία αντιπρόταση η άρνηση

Γαβρής Άγγελος

Η δημόσια συζήτηση που άνοιξε εκ νέου στο ΠΑΣΟΚ για τον χαρακτήρα του κόμματος, τη σχέση του με την κοινωνία και τον τρόπο συγκρότησης των ψηφοδελτίων, αποκάλυψε με τον πιο καθαρό τρόπο μια βαθιά πολιτική αμηχανία στην ηγετική του κορυφή. Και κυρίως μια εμφανή διγλωσσία, η οποία δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί πίσω από γενικόλογες αναφορές στο παρελθόν.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας για το ζήτημα των προκριματικών εκλογών, επικαλέστηκε μια εμπειρία «πριν από περίπου 30 χρόνια», χωρίς συγκεκριμένο χρόνο, χωρίς πολιτικό απολογισμό, χωρίς σαφή συμπεράσματα. Λίγο αργότερα, η Άννα Διαμαντοπούλου μετέφερε το ίδιο επιχείρημα σε άλλο χρονικό σημείο, τοποθετώντας την «καταστροφή» των προκριματικών στο 2002–2003, επί πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη.

Δύο διαφορετικές αφηγήσεις για το ίδιο θέμα, με κοινό παρονομαστή όχι την αυτοκριτική, αλλά τη χρήση του παρελθόντος ως φόβητρο. Όμως σε καμία από τις αρνήσεις ή την υποβάθμιση της πρότασης, δεν στάθηκε κανείς στο γεγονός πως λόγω των προκριματικών εκλογών στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ, μειώθηκε η διαφορά του ΠΑΣΟΚ από τη ΝΔ από τις 10 στις 4 μονάδες και δημιουργήθηκαν οι προοπτικές πανηγυρικής νίκης απέναντι στη ΝΔ του Καραμανλή από τον Γ.Α Παπανδρέου (!)

Αυτή η αντίφαση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι πολιτικό σύμπτωμα. Όταν ένα κόμμα επικαλείται θολά ή αντικρουόμενα ιστορικά παραδείγματα για να απορρίψει μια σύγχρονη πρόταση δημοκρατικής ανανέωσης, στην πραγματικότητα αποφεύγει να απαντήσει στο σήμερα. Και το σήμερα θέτει αμείλικτα ερωτήματα για τη σχέση του ΠΑΣΟΚ με την κοινωνία, τη διαφάνεια και τη συμμετοχή.
Η πολιτική πρόταση του Χάρη Δούκα είναι σαφής και συνεκτική. Ανοιχτό κόμμα, ανοιχτά ψηφοδέλτια, διαφανείς διαδικασίες, πραγματική ένταξη νέων ανθρώπων που δεν θα περνούν από τον κομματικό μηχανισμό ως φίλτρο νομιμοποίησης.

Μια πρόταση που δεν αφορά μόνο τη διαδικασία, αλλά τη φυσιογνωμία του ΠΑΣΟΚ ως σύγχρονης σοσιαλδημοκρατικής δύναμης με κοινωνικές ρίζες και όχι εσωτερική ανακύκλωση στελεχών..

Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η ηγετική απάντηση περιορίζεται στο «δεν καταλαβαίνω την εμμονή», στο «έτσι γινόταν ιστορικά» και στη διαχείριση του φόβου ότι το άνοιγμα θα διαταράξει ισορροπίες. Καμία θετική αντιπρόταση, κανένα νέο όραμα για τη συμμετοχή, καμία πειστική απάντηση στο γιατί ένα κόμμα που φιλοδοξεί να εκφράσει κοινωνικές πλειοψηφίες επιλέγει να αυτοπεριορίζεται.

Η ίδια αμηχανία αποτυπώνεται και στο ζήτημα των πολιτικών συνεργασιών. Η άρνηση ενός καθαρού πολιτικού στίγματος απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, στο όνομα μιας αόριστης «αυτοσυντήρησης», καταλήγει σε στρατηγική ασάφεια. Και η ασάφεια, στην πολιτική, λειτουργεί πάντα υπέρ του ισχυρού.

Το δίλημμα είναι πλέον ξεκάθαρο. Ένα ΠΑΣΟΚ κλειστό, φοβικό, εγκλωβισμένο στη διαχείριση μηχανισμών και αναμνήσεων ή ένα ΠΑΣΟΚ ανοιχτό, κοινωνικά γειωμένο, με δημοκρατική τόλμη και νέα δυναμική. Ο Χάρης Δούκας καταθέτει μια πολιτική πρόταση με αρχή, μέση και τέλος. Η ηγεσία, μέχρι στιγμής, απαντά με αντιφάσεις. Και αυτό, όσο κι αν επιχειρείται να καλυφθεί, δεν περνά απαρατήρητο ούτε στη βάση ούτε στην κοινωνία.