“Οι διαγραφές ή οι απειλές διαγραφών δεν είναι πολιτική στρατηγική”

Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία αναζητά ξανά πειστικές απαντήσεις από τις προοδευτικές δυνάμεις, η δημόσια εικόνα και η εσωτερική λειτουργία ενός κόμματος αποκτούν καθοριστική σημασία. Το ΠΑΣΟΚ, ιστορικός πυλώνας της δημοκρατικής παράταξης, βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή: να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργεί ως ανοιχτός πολιτικός οργανισμός που αντέχει την κριτική, όχι ως μηχανισμός πειθαρχίας που τη φοβάται.

Η πολιτική ιστορία διδάσκει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες. Οι απειλές διαγραφών και οι διαγραφές δεν λύνουν πολιτικά προβλήματα. Αντίθετα, συχνά τα βαθύνουν. Δεν βελτιώνουν την εικόνα ενός κόμματος στην κοινωνία, ούτε ενισχύουν την αξιοπιστία του. Δημιουργούν την εντύπωση εσωστρέφειας, ανασφάλειας και αδυναμίας διαχείρισης των πολιτικών διαφορών μέσα από τον διάλογο.

Η δημοκρατική παράταξη οικοδομήθηκε ιστορικά πάνω στη συνύπαρξη διαφορετικών ρευμάτων, ιδεών και πολιτικών ευαισθησιών. Δεν ήταν ποτέ ένα κόμμα απόλυτης ομοφωνίας. Ήταν ένα κόμμα πολιτικής σύνθεσης. Η δύναμή του προερχόταν ακριβώς από τη δυνατότητα να φιλοξενεί διαφωνίες, να τις μετατρέπει σε δημιουργική ένταση και τελικά σε πολιτική πρόταση.

Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι μέσα σε έναν μεγάλο πολιτικό οργανισμό όλοι συμφωνούν σε όλα. Διαφωνίες υπήρχαν πάντα και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Αυτό όμως που κάνει ένα κόμμα ώριμο και δημοκρατικό είναι ο τρόπος με τον οποίο τις διαχειρίζεται. Η πολιτική κριτική, ακόμη και όταν είναι οξεία, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πράξη απειθαρχίας.

Ιδιαίτερα όταν αφορά στελέχη που στάθηκαν όρθια στις πιο δύσκολες στιγμές της παράταξης. Στελέχη που δεν εγκατέλειψαν όταν το πολιτικό κόστος ήταν βαρύ, όταν οι εκλογικές ήττες διαδέχονταν η μία την άλλη και όταν το ΠΑΣΟΚ δοκιμαζόταν σκληρά από την κρίση εμπιστοσύνης της κοινωνίας. Η ιστορική μνήμη μιας παράταξης δεν μπορεί να είναι επιλεκτική.

Η δημόσια κριτική προς την ηγεσία ή την πολιτική γραμμή δεν αποτελεί από μόνη της αιτία απομάκρυνσης. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι ένα κόμμα παραμένει ζωντανός πολιτικός οργανισμός. Η δημοκρατία μέσα στα κόμματα δεν είναι διακοσμητική έννοια· είναι προϋπόθεση πολιτικής αξιοπιστίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή ενός βουλευτή να επιστρέψει την έδρα που κατείχε, μετά από μια τέτοια σύγκρουση, συνιστά πράξη με ιδιαίτερο θεσμικό βάρος. Σε μια εποχή όπου η προσκόλληση στην εξουσία συχνά εμφανίζεται ως αυτονόητη, η παράδοση μιας κοινοβουλευτικής έδρας αποτελεί σπάνια στιγμή πολιτικής γενναιότητας και ήθους για το σύνολο του κοινοβουλευτικού συστήματος.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι προσωπικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Η παράταξη δεν έχει την πολυτέλεια να αποδυναμώνει τον εαυτό της μέσα από εσωτερικές συγκρούσεις που καταλήγουν σε απομακρύνσεις. Η χώρα χρειάζεται μια ισχυρή, αξιόπιστη και δημοκρατική σοσιαλδημοκρατία. Και αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί μέσα από τη λογική της σιωπής.

Η κριτική δεν είναι εχθρός της ενότητας. Η φίμωση είναι. Μια παράταξη που φιλοδοξεί να εκφράσει ξανά ευρύτερα κοινωνικά στρώματα οφείλει να δείχνει ότι αντέχει τη διαφωνία, ότι την ενσωματώνει και ότι προχωρά μπροστά μέσα από αυτήν.

Διότι στο τέλος της ημέρας, η πραγματική πολιτική ενότητα δεν επιβάλλεται με αποφάσεις διαγραφών. Χτίζεται με εμπιστοσύνη, σεβασμό και την πεποίθηση ότι κανείς μέσα σε μια μεγάλη δημοκρατική παράταξη δεν είναι υποχρεωμένος να σωπαίνει.