Το παρασκήνιο της καθυστέρησης ανακοίνωσης της λίστας των εκλεγμένων* της ΚΠΕ και του Περιφερειακού Συμβουλίου ΠΑΣΟΚ

Γιατί τα αποτελέσματα της ΚΠΕ δεν ανακοινώθηκαν αμέσως — Η «διεύρυνση» ως πολιτική αναγκαιότητα και ως εσωκομματική αδικία

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος

Η καταμέτρηση είχε ολοκληρωθεί. Οι αριθμοί ήταν εκεί, σαφείς και αδυσώπητοι. Κι όμως, τα αποτελέσματα άργησαν να ανακοινωθούν. Η καθυστέρηση δεν ήταν τεχνική. Ήταν πολιτική.

Πίσω από την αναμονή βρισκόταν ένα σύνθετο εσωκομματικό διαπραγματευτικό παιχνίδι, γνωστό σε όσους παρακολουθούν τη λειτουργία του ΠΑΣΟΚ από κοντά: η εφαρμογή των ποσοστώσεων «διεύρυνσης», δηλαδή η υποχρέωση της ηγεσίας να τηρήσει υποσχέσεις που είχαν δοθεί σε πρόσωπα που κλήθηκαν να σηματοδοτήσουν το άνοιγμα του κόμματος προς έξω. Πρόσωπα με ιδιαίτερο βιογραφικό — όχι απαραίτητα με ισχυρή εσωκομματική νομιμοποίηση μετρημένη σε σταυρούς.

Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα: η Γεωργία Γεννιά. Στέλεχος που πέρασε από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ, επέστρεψε στη Χαριλάου Τρικούπη και κατάφερε τελικά να εκλεγεί στην ΚΠΕ — όχι με τη δύναμη της σταυροδοσίας, αλλά χάρη στη ρήτρα «διεύρυνσης» που της εξασφαλίστηκε. Ο αριθμός των σταυρών που συγκέντρωσε, ελαφρώς άνω των διακοσίων, ωχριά μπροστά στις επιδόσεις στελεχών με συνεχή και αδιάλειπτη κομματική παρουσία που τερμάτισαν με διπλάσιους και παραπάνω σταυρούς — και βρέθηκαν εκτός.

Αυτό είναι το κεντρικό παράδοξο που τροφοδοτεί δυσανασχέτηση στο εσωτερικό της ΚΠΕ: η «διεύρυνση» ως στρατηγική επιλογή είναι πολιτικά κατανοητή, ενδεχομένως και αναγκαία για ένα κόμμα που φιλοδοξεί να διευρύνει την κοινωνική του βάση. Ως μηχανισμός, όμως, που αντιστρέφει τη λαϊκή ετυμηγορία των συνέδρων, δημιουργεί ένα αίσθημα θεσμικής αδικίας που δεν αποσβένεται εύκολα. Το ερώτημα που θέτουν χαμηλόφωνα αρκετοί εντός του κόμματος είναι απλό: αν ο σταυρός δεν είναι το τελικό κριτήριο, ποιος είναι;

Η καθυστέρηση στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ήταν ακριβώς η ώρα κατά την οποία η ηγεσία διαχειρίστηκε αυτή την εξίσωση: πώς να εφαρμοστούν οι ποσοστώσεις με τρόπο που να μη δημιουργηθούν ανοιχτές πληγές, πώς να παραμείνουν «εντός» τα πρόσωπα στα οποία είχαν δοθεί υποσχέσεις, και πώς οι αποκλεισμοί να εμφανιστούν ως αποτέλεσμα καταστατικής αναγκαιότητας και όχι ηγετικής παρέμβασης.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδύεται η σημαντικότερη πολιτική ένδειξη από ολόκληρη τη διαδικασία: η πλευρά του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα αρνήθηκε να συνυπογράψει τις τελικές λίστες εκλεγμένων, τόσο για την ΚΠΕ όσο και για το Περιφερειακό Συμβούλιο. Η κίνηση αυτή δεν ήταν πράξη αποχώρησης ούτε ρήξης. Ήταν συνειδητή επιλογή πολιτικής γλώσσας: οι εκπρόσωποι του Δούκα σεβάστηκαν πλήρως την προβλεπόμενη περίοδο ενστάσεων, επέλεξαν να μην νομιμοποιήσουν με την υπογραφή τους αποτελέσματα που εκτιμούν ως ακτινογραφία μιας διαδικασίας όχι απολύτως διαφανούς, και άφησαν ανοιχτό το ζήτημα χωρίς να το κλιμακώσουν δημόσια. Ήταν η μόνη πλευρά που δεν υπέγραψε.

Η στάση αυτή δεν πρέπει να ερμηνευτεί μονοδιάστατα ως εσωκομματική αντιπαράθεση. Είναι εν μέρει και ένα σήμα προς την ηγεσία Ανδρουλάκη: η συγκατάβαση της τάσης Δούκα έχει όρια, και αυτά τα όρια σχετίζονται με τη διαφάνεια των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία των οργάνων. Σε κόμμα που επικαλείται τον εκσυγχρονισμό ως κεντρικό αφήγημα, η εικόνα ποσοστώσεων που αναστρέφουν τη λαϊκή βούληση των συνέδρων αφήνει ερωτήματα που δεν απαντώνται με ανακοινώσεις.

Το 4ο Συνέδριο έκλεισε επίσημα με εικόνα ενότητας. Στο βάθος, ωστόσο, άφησε ανοιχτές μερικές μικρές ρωγμές. Μικρές, προς το παρόν.