To σχέδιο του Ζόραν Μαμντάνι για “προσιτή κατοικία” στη Νέα Υόρκη

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Ο Zohran Mamdani, δημοκρατικός σοσιαλιστής και εκλεγμένος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, έχει θέσει στο επίκεντρο της θητείας του ένα φιλόδοξο σχέδιο για την αντιμετώπιση της χρόνιας κρίσης στέγης.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει πάγωμα των ενοικίων για περίπου ένα εκατομμύριο ρυθμιζόμενες κατοικίες και την κατασκευή 200.000 νέων, δημόσια επιδοτούμενων μονάδων, με προϋπολογισμό 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Mamdani έχει καταφέρει να προβάλει τις πολιτικές του μέσα από σύγχρονα μέσα, όπως το viral βίντεο στο TikTok από την παραλία του Coney Island, στο οποίο δηλώνει: «I’m freezing…your rent». Η δημοφιλία του βασίζεται στην ικανότητά του να καθιστά πολύπλοκα θέματα προσιτά στον ευρύ κοινό.

Η αγορά κατοικίας της Νέας Υόρκης είναι ήδη βαριά ρυθμιζόμενη. Η δημόσια στέγαση αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα συντήρησης, με εκτιμώμενο κόστος επισκευών 78 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και η διαχείριση συχνά χαρακτηρίζεται από κακοδιοίκηση. Οι υποδομές, όπως ανελκυστήρες και βασικές υπηρεσίες, παρουσιάζουν συνεχείς βλάβες. Οι στρεβλώσεις προκύπτουν από το γεγονός ότι υπερβολικός αριθμός κατοίκων παραμένει σε μεγάλες μονάδες, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα για νέους ή οικονομικά ενεργούς πολίτες.

Το πρόγραμμα Mamdani, που συνδυάζει πάγωμα ενοικίων και νέα δημόσια διαμερίσματα, ενδέχεται να επιδεινώσει αυτές τις στρεβλώσεις. Μικροί ιδιοκτήτες, πολλοί από τους οποίους ανήκουν σε μειονότητες ή είναι μετανάστες, θα αντιμετωπίσουν περιορισμένα εισοδήματα και αυξημένες δαπάνες συντήρησης. Η διαδικασία επιλογής ενοικιαστών μέσω επιδοτούμενων προγραμμάτων επιβαρύνεται από γραφειοκρατικά εμπόδια, καθυστερώντας την πρόσβαση σε κατοικία για όσους τη χρειάζονται.

Η Νέα Υόρκη διαθέτει ήδη το πιο ρυθμιζόμενο σύστημα κατοικίας στις ΗΠΑ, με το μεγαλύτερο ποσοστό δημόσιας και επιδοτούμενης στέγης. Η εφαρμογή των πολιτικών του Mamdani ενδέχεται να μετατρέψει τη φθορά των κατοικιών σε ευρύτερη κρίση, αναζωπυρώνοντας προβλήματα που έχουν τις ρίζες τους στις δεκαετίες του 1970 και 1980, όπως η παρακμή του South Bronx. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ένα πάγωμα ενοικίων χωρίς παράλληλη οικονομική στήριξη στους ιδιοκτήτες θα μπορούσε να οδηγήσει σε εγκατάλειψη και περαιτέρω υποβάθμιση της ρυθμιζόμενης κατοικίας.

Συνολικά, η στρατηγική Mamdani βασίζεται σε περισσότερη κρατική παρέμβαση σε μια αγορά που ήδη υπόκειται σε έντονο δημόσιο έλεγχο, δημιουργώντας πιθανότητες συγκρούσεων μεταξύ πολιτικών φιλοδοξιών και πραγματικών οικονομικών και κοινωνικών αναγκών.