“Μείωση ΦΠΑ, Στέγη και Κοινωνική Δικαιοσύνη”

Η οικονομία πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία

Γράφει ο Δραγώτης Χρήστος Νομαρχιακή Επιτροπή Ανατολικής Αττικής/Δρ. Πανεπιστημίου Αιγαίου

Σε όλη την Ευρώπη, αλλά ιδιαίτερα στην Ελλάδα, οι πολίτες βιώνουν μια βαθιά κρίση καθημερινότητας.

Η ακρίβεια στα τρόφιμα, οι αυξήσεις στην ενέργεια και η εκτίναξη των ενοικίων δεν αποτελούν πλέον μια προσωρινή δυσκολία· αποτελούν μια νέα κοινωνική πραγματικότητα που πιέζει ασφυκτικά τα χαμηλά και μεσαία στρώματα.

Σήμερα, χιλιάδες εργαζόμενοι, νέοι άνθρωποι, συνταξιούχοι και οικογένειες αναγκάζονται να μειώνουν βασικές ανάγκες για να ανταποκριθούν στο κόστος ζωής.
Και την ίδια στιγμή, η πολιτική συζήτηση συχνά περιορίζεται σε ψυχρούς δημοσιονομικούς δείκτες, λες και η κοινωνία μπορεί να μετρηθεί μόνο με ποσοστά και πλεονάσματα.

Όμως η οικονομία δεν είναι λογιστικό φύλλο.
Η οικονομία είναι οι άνθρωποι.
Και όταν η κοινωνία ασφυκτιά, τότε η πολιτεία οφείλει να παρέμβει.

Η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής και στην ενέργεια αποτελεί μια αναγκαία πράξη κοινωνικής ανακούφισης.
Δεν είναι «παροχή». Δεν είναι «λαϊκισμός».
Είναι η στοιχειώδης υποχρέωση μιας δημοκρατικής πολιτείας απέναντι στους πολίτες της.

Οι έμμεσοι φόροι πλήττουν περισσότερο εκείνους που έχουν λιγότερα.
Ο εργαζόμενος, ο άνεργος, ο χαμηλοσυνταξιούχος πληρώνουν το ίδιο ποσοστό φόρου στο ψωμί, στο γάλα και στο ρεύμα με έναν οικονομικά ισχυρό πολίτη.
Αυτή δεν είναι φορολογική δικαιοσύνη. Είναι κοινωνική ανισότητα θεσμοθετημένη μέσω της φορολογίας.

Γι’ αυτό η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά είναι βαθιά πολιτική επιλογή.
Είναι επιλογή υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Υπέρ εκείνων που βλέπουν το εισόδημά τους να εξαντλείται πριν τελειώσει ο μήνας.
Υπέρ της αξιοπρέπειας της καθημερινής ζωής.

Το ίδιο ισχύει και για τη στεγαστική πολιτική.
Η κατοικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χρηματιστηριακό προϊόν ή αποκλειστικά ως επενδυτική ευκαιρία.
Η πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.

Σήμερα, μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων αδυνατεί να νοικιάσει ή να αποκτήσει κατοικία χωρίς οικονομική εξάρτηση από την οικογένεια.
Τα ενοίκια αυξάνονται ανεξέλεγκτα, ενώ η αγορά κατοικίας λειτουργεί χωρίς ουσιαστικούς μηχανισμούς κοινωνικής προστασίας.
Αυτή η πραγματικότητα δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών.

Απέναντι σε αυτήν την κρίση, απαιτείται μια νέα δημόσια πολιτική για τη στέγη:

• ενίσχυση επιδομάτων ενοικίου,
• δημιουργία κοινωνικής κατοικίας,
• αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων,
• προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών,
• και ουσιαστική στήριξη των νέων ζευγαριών.

Κάποιοι θα πουν ότι αυτά κοστίζουν.
Η αλήθεια είναι ότι η κοινωνική αδράνεια κοστίζει περισσότερο.

Κοστίζει σε φτώχεια.
Κοστίζει σε ανασφάλεια.
Κοστίζει σε δημογραφική κρίση.
Κοστίζει σε κοινωνική απογοήτευση και απαξίωση της πολιτικής.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν πόροι.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πού κατευθύνονται οι πόροι και ποιον επιλέγει να στηρίξει μια κυβέρνηση.

Η χρηματοδότηση τέτοιων μέτρων μπορεί να εξασφαλιστεί μέσα από:

• αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής,
• δίκαιη φορολόγηση της υπερσυσσωρευμένης περιουσίας,
• περιορισμό προνομίων και σπατάλης,
• και αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για κοινωνικές επενδύσεις.

Αυτό που απαιτείται δεν είναι μόνο οικονομικός σχεδιασμός.
Απαιτείται πολιτική βούληση.

Γιατί τελικά η μεγάλη διαχωριστική γραμμή στην πολιτική δεν είναι ανάμεσα στο «κρατικό» και το «ιδιωτικό».
Είναι ανάμεσα σε μια πολιτική που θεωρεί την κοινωνία κόστος και σε μια πολιτική που θεωρεί την κοινωνία προτεραιότητα.

Η προοδευτική, σοσιαλδημοκρατική απάντηση βρίσκεται ακριβώς εδώ:
σε μια οικονομία που υπηρετεί τον άνθρωπο,
σε ένα κράτος που προστατεύει τους πολλούς και όχι τους λίγους,
σε μια ανάπτυξη που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Γιατί η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται μόνο στους δείκτες ανάπτυξης.
Μετριέται στο αν οι άνθρωποι μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ελπίδα.