Ενώνουμε δυνάμεις για να κλείσουμε (ξανά) τη Δεξιά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας

Άρθρο του Γαβρή Άγγελου

Η πολιτική συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια για ουδέτερες στάσεις και εύκολες ισορροπίες. Η διακυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία έχει πλέον ταυτιστεί, στη συνείδηση ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας, με μια αλληλουχία κρίσεων, θεσμικών σκιών και επιλογών που βαθαίνουν τις ανισότητες. Από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έως το σκάνδαλο των Υποκλοπές και τη βαριά σκιά της τραγωδίας στα Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, η εικόνα μιας εξουσίας που λειτουργεί χωρίς επαρκή λογοδοσία παγιώνεται.

Η κοινωνία δεν βρίσκεται απλώς απέναντι σε μια ακόμη κυβερνητική φθορά. Βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αναπαράγει το κράτος-λάφυρο, που μετατρέπει τους δημόσιους πόρους σε εργαλείο πολιτικής επιβίωσης και που επιλέγει να απαντά με επικοινωνία εκεί όπου απαιτείται πολιτική ευθύνη. Η επιμονή στην ίδια συνταγή, παρά τις διαδοχικές κρίσεις, γεννά εύλογα ερωτήματα για τα όρια και τις αντοχές της δημοκρατικής λειτουργίας.

Σε αυτό το τοπίο, η προοδευτική παράταξη δεν έχει την πολυτέλεια της εσωστρέφειας. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, με ιστορική διαδρομή που συνδέθηκε με κοινωνικές κατακτήσεις και θεσμικές τομές, καλείται να αναλάβει εκ νέου ρόλο πρωταγωνιστή. Όχι με όρους διαχείρισης, αλλά με καθαρό πολιτικό σχέδιο που θα απαντά στις ανάγκες της κοινωνίας για δικαιοσύνη, διαφάνεια και αξιοπρέπεια.

Το πλέον καθοριστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση καταγράφηκε στο πρόσφατο 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, με την πολιτική απόφαση που δικαιώνει τη γραμμή του Δημάρχου Αθηναίων Χάρης Δούκας για καμία συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία μετεκλογικά. Μια απόφαση που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών και κλείνει οριστικά την πόρτα σε σενάρια «συνεννόησης» με ένα σύστημα εξουσίας που επιχειρεί να εμφανιστεί ως κεντρώο, ενώ στην πράξη διολισθαίνει σε σκληρές δεξιές και, συχνά, ακραίες επιλογές.

Η εξέλιξη αυτή αποδομεί ταυτόχρονα και τις προσδοκίες εκείνων που επένδυαν σε μια «κυβέρνηση υπευθυνότητας» με τη συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ, ως σανίδα πολιτικής σωτηρίας για μια φθίνουσα κυβερνητική πορεία. Οι σχεδιασμοί αυτοί καταρρέουν μπροστά σε μια σαφή πολιτική γραμμή που επαναφέρει το κόμμα σε τροχιά αυτόνομης πορείας και ιδεολογικής καθαρότητας.

Η ιστορική μνήμη επιστρέφει αναπόφευκτα. Η ομιλία του Ανδρέας Παπανδρέου στο Σύνταγμα το 1981, λίγο πριν τις εκλογές που οδήγησαν το ΠΑΣΟΚ στην πρώτη κυβέρνηση της Αλλαγής, δεν αποτέλεσε απλώς μια προεκλογική συγκέντρωση. Ήταν η συμπύκνωση ενός κοινωνικού αιτήματος για ρήξη με το παλιό και για μια νέα πορεία με επίκεντρο την κοινωνική πλειοψηφία.

Σήμερα, οι συνθήκες είναι διαφορετικές, αλλά η ανάγκη για πολιτική ανατροπή επανέρχεται με όρους επιτακτικούς. Η προοδευτική παράταξη καλείται να διαμορφώσει εκ νέου ένα πλειοψηφικό ρεύμα που δεν θα διαχειριστεί απλώς την εξουσία, αλλά θα την επαναπροσδιορίσει προς όφελος της κοινωνίας.