Γερμανικό “πράσινο φως” για πώληση 40 Eurofighter στην Τουρκία: Η Αθήνα “παρατηρητής” των εξελίξεων…

Η απόφαση της Γερμανίας να εγκρίνει την πώληση 40 μαχητικών Eurofighter Typhoon στην Τουρκία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και προκαλεί σοβαρό προβληματισμό στην Αθήνα, η οποία βλέπει το Βερολίνο να επιλέγει το οικονομικό κέρδος έναντι της σταθερότητας στο Αιγαίο.

Η συμφωνία, σύμφωνα με δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου, εγκρίθηκε έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις και πιέσεις των βιομηχανικών κολοσσών που συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή κοινοπραξία παραγωγής του Eurofighter (Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία). Για το Βερολίνο, η συναλλαγή με την Άγκυρα σημαίνει πολύτιμα έσοδα και επανεκκίνηση της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας· για την Ελλάδα όμως, συνιστά ευθεία απειλή ισορροπίας δυνάμεων στο Αιγαίο.

Η “ευρωπαϊκή ομπρέλα” SAFE και το γερμανικό παιχνίδι επιρροής

Την ώρα που η Ε.Ε. προωθεί μέσω του νέου χρηματοδοτικού μηχανισμού SAFE (ύψους 150 δισ. ευρώ) κοινές επενδύσεις στον τομέα της άμυνας, το Βερολίνο επιδιώκει να εντάξει την Τουρκία στο ευρωπαϊκό αυτό “κλαμπ εξοπλισμών” – έστω και ως εξωτερικό εταίρο.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει “βέτο” σε οποιαδήποτε τέτοια προοπτική, επικαλούμενη το casus belli της Άγκυρας για τα 12 ναυτικά μίλια και τη διαρκή απειλή χρήσης βίας. Ωστόσο, πληροφορίες θέλουν τη Γερμανία, τους Σκανδιναβούς και μερίδα του ΝΑΤΟ, με πρώτο τον νέο γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε, να πιέζουν για έμμεση συμμετοχή της Τουρκίας στα ευρωπαϊκά προγράμματα – πιθανώς μέσω θυγατρικών ή κοινών σχημάτων με ευρωπαϊκές εταιρείες.

Η Αθήνα φοβάται ότι η ομοφωνία στην Ε.Ε. μπορεί να παρακαμφθεί με “ειδικές πλειοψηφίες”, αφήνοντας την Ελλάδα και την Κύπρο εκτεθειμένες μπροστά σε μια ακόμη διπλωματική τετελεσμένη.

Βερολίνο – Άγκυρα: στρατηγικοί εταίροι με κοινά συμφέροντα

Η έγκριση των Eurofighter έρχεται τη στιγμή που ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα, υμνώντας τον ρόλο της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις για τη Γάζα και χαρακτηρίζοντάς την «στρατηγικό εταίρο του ΝΑΤΟ».

Η γερμανική κυβέρνηση, με φόντο την ύφεση της οικονομίας της και τη φθορά του συνασπισμού Σολτς, φαίνεται να επιλέγει την “πραγματιστική” προσέγγιση Ερντογάν: συνεργασία, επενδύσεις, εμπόριο και πολιτική επιρροή στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.

Για την Αθήνα, αυτή η σύμπλευση δεν είναι απλώς μια εμπορική πράξη. Είναι πολιτικό μήνυμα “ανεκτικότητας” απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και ένα ακόμη σημάδι ότι η Ευρώπη απομακρύνεται από τις αρχές της αλληλεγγύης και της κοινής ασφάλειας.

Η στάση της Αθήνας και οι “χαμένες ισορροπίες”

Η ελληνική κυβέρνηση, αν και δηλώνει ότι “όσο υπάρχει casus belli, η Τουρκία δεν περνά ούτε απέξω από το SAFE”, γνωρίζει ότι οι πιέσεις θα ενταθούν.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται σε δύσκολη θέση: αφενός επιχειρεί να διατηρήσει τις καλές σχέσεις με τον Σολτς, αφετέρου βλέπει τη γερμανική πολιτική να υπονομεύει την ελληνική ασφάλεια με την ίδια ευκολία που στο παρελθόν ανέχθηκε τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο.

Το Βερολίνο αγνοεί επιδεικτικά τις ενστάσεις της Αθήνας, αναζητώντας με κάθε τρόπο “οικονομικές ανάσες” μέσω εξαγωγών οπλικών συστημάτων, την ώρα που η ελληνική πλευρά επενδύει δισεκατομμύρια σε Rafale και F-35 για να διασφαλίσει την αποτρεπτική της ισχύ.

Μια “εξίσωση” που απειλεί την ισορροπία στο Αιγαίο

Αν η συμφωνία προχωρήσει, η Τουρκία θα αποκτήσει τέταρτη γενιά μαχητικών με δυνατότητες ανάλογες των ελληνικών Rafale, ανατρέποντας σταδιακά την ισορροπία δυνάμεων.
Η συμμετοχή της Άγκυρας σε προγράμματα του SAFE, ακόμη και μέσω τρίτων, θα της προσφέρει τεχνογνωσία, πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις και νομιμοποίηση εντός της Ε.Ε. – μια επικίνδυνη “νομιμοποίηση” που μετατρέπει τον Ερντογάν από ταραξία σε θεσμικό συνομιλητή της Ευρώπης.

Η Ελλάδα, την ώρα που η Ε.Ε. δείχνει “ανεκτική” απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις, καλείται να χαράξει πολυεπίπεδη στρατηγική αποτροπής:

• Διπλωματικά, με τη Γαλλία και την Κύπρο στο πλευρό της.
• Αμυντικά, με ενίσχυση συνεργασιών με ΗΠΑ και Ισραήλ.
• Και πολιτικά, απαιτώντας επιτέλους σαφείς ευρωπαϊκές κόκκινες γραμμές απέναντι σε μια χώρα που εξακολουθεί να απειλεί την ειρήνη στο Αιγαίο.