O “κλόουν ολιγάρχης” Πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πως “απόψε ένας ολόκληρος πολιτισμός πρόκειται να πεθάνει” για το Ιράν

Η ρητορική της αποκαλυπτικής απειλής επιστρέφει με επικίνδυνη ένταση στο διεθνές προσκήνιο, αυτή τη φορά με πρωταγωνιστή τον Donald Trump, ο οποίος φέρεται να προειδοποίησε ότι «απόψε ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει», λίγες ώρες πριν την εκπνοή τελεσιγράφου προς το Ιράν.

Η διατύπωση δεν είναι απλώς σκληρή. Είναι βαθιά συμβολική και πολιτικά εκρηκτική. Σε μια συγκυρία ήδη επιβαρυμένη από γεωπολιτικές εντάσεις, η επίκληση της «εξαΰλωσης πολιτισμού» ξεπερνά τη συνήθη πολεμική ρητορική και αγγίζει τον πυρήνα του διεθνούς δικαίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Δεν πρόκειται μόνο για απειλή κατά κρατικής οντότητας, αλλά για ευθεία αναφορά σε ιστορικά και πολιτισμικά σύμβολα με παγκόσμια σημασία.

Το Ιράν, με ιστορία χιλιάδων ετών, αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους πυρήνες πολιτισμού στον πλανήτη. Κάθε υπόνοια στρατιωτικής ενέργειας που θα μπορούσε να πλήξει τέτοιας κλίμακας πολιτιστικά αποθέματα εγείρει όχι μόνο πολιτικές, αλλά και ηθικές και νομικές συνέπειες. Η διεθνής κοινότητα έχει επανειλημμένα επισημάνει, μέσω συμβάσεων και αποφάσεων οργανισμών όπως η UNESCO, ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε καιρό σύγκρουσης αποτελεί αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση.

Η χρήση τέτοιου λεξιλογίου από έναν πολιτικό με παγκόσμια επιρροή δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης, η οποία όμως, όταν διολισθαίνει σε απειλές ολοκληρωτικής καταστροφής, κινδυνεύει να νομιμοποιήσει ακραία σενάρια. Η Ιστορία έχει δείξει ότι οι λέξεις προηγούνται συχνά των πράξεων — και όταν αυτές φορτίζονται με εικόνες αφανισμού, το περιθώριο διπλωματίας στενεύει δραματικά.

Σε κάθε περίπτωση, η επίκληση του τέλους ενός «ολόκληρου πολιτισμού» δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη προεκλογική ή γεωπολιτική υπερβολή. Συνιστά μια επικίνδυνη διολίσθηση σε λόγο που, αν δεν ανακοπεί, μπορεί να καταστήσει το αδιανόητο πολιτικά ανεκτό. Σε έναν κόσμο ήδη εύθραυστο, τέτοιες δηλώσεις λειτουργούν ως επιταχυντές κρίσεων και όχι ως εργαλεία αποτροπής.