ΓΝΩΜΕΣ
ΟΠΕΚΕΠΕ: Η κρίση που αποκαλύπτει την χρόνια αδιαφορία για τον αγρότη και την ανάπτυξη – Παρέμβαση Μπατζελή
Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς ένα διοικητικό «ατύχημα». Είναι το σύμπτωμα μιας χρόνιας νόσου: της έλλειψης στρατηγικής για τον αγροτικό τομέα και την οικονομία της χώρας. Όπως επισημαίνει η Κατερίνα Μπατζελή, η κυβέρνηση προσπαθεί να υποβαθμίσει το ζήτημα σε τεχνικό πρόβλημα, αλλά η ουσία είναι βαθύτερη και ανησυχητικότερη.
Μιλάμε για ζήτημα δημοκρατίας. Για την κατάρρευση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και την αδυναμία συνεννόησης με τις παραγωγικές δυνάμεις. Αυτή η κρίση ξετυλίγει αμείλικτα τις πολιτικές αδυναμίες και τις μακροχρόνιες παραλείψεις που εμποδίζουν τη χάραξη ενός πραγματικά μακροπρόθεσμου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης. Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η εγκατάλειψη του αγροτικού τομέα, ο οποίος παραμένει ο πιο ζωτικός κλάδος για την περιφερειακή οικονομία και την κοινωνική συνοχή.
Από το Σχέδιο… στο Αδιέξοδο
Η υποχρέωση για ένα Στρατηγικό Εθνικό Σχέδιο Αγροτικής Ανάπτυξης κατέληξε σε ένα πολυδαίδαλο και μη εφαρμόσιμο έγγραφο, που αγνόησε τις βασικές ανάγκες των αγροτών. Το Υπουργείο Γεωργίας πρωτοτύπησε, δυστυχώς, στις παραλείψεις: δεν στήριξε το εισόδημα των αγροτών, δεν ενίσχυσε τις άμεσες πληρωμές, δεν απλοποίησε τις γραφειοκρατικές διαδικασίες και αγνόησε την ύπαρξη του κύριου αντίπαλου του αγρότη: τον κλιματικό κίνδυνο, χωρίς να προβεί σε πραγματικά μέτρα ασφάλισης της παραγωγής και των εσόδων του.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ο αγρότης έμεινε μόνος του, αντιμέτωπος τόσο με τις απρόβλεπτες δυνάμεις της αγοράς και της κλιματικής αλλαγής, όσο και με ένα κρατικό μηχανισμό που φαίνεται να δημιουργεί εμπόδια αντί να λύνει προβλήματα.
Μια Προοδευτική Ατζέντα για τη Βιώσιμη Γεωργία
Η εξόδος από αυτό το αδιέξοδο απαιτεί ριζική αλλαγή πολιτικής. Πρέπει να προωθηθούν, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, διαρθρωτικές παρεμβάσεις που θα χρησιμεύσουν ως «γέφυρα» προς μια νέα εποχή για τον αγροτικό τομέα. Μια προοδευτική ατζέντα θα βασιζόταν σε πέντε πυλώνες:
- Επανάληψη της Χρηματοδότησης: Πρέπει να μεταφερθούν πόροι από τον πυλώνα της αγροτικής ανάπτυξης προς χρηματοοικονομικά εργαλεία που θα ενισχύσουν πραγματικές επενδύσεις στην καινοτομία, τις πράσινες τεχνολογίες και τις ενεργειακή μετάβαση.
- Η Δύναμη της Συλλογικότητας: Η ενίσχυση συνεταιριστικών σχημάτων είναι κρίσιμη. Μέσω τους μπορούν να δημιουργηθούν αμοιβαία ταμεία για κάλυψη απωλειών εισοδήματος και να πραγματοποιηθούν κοινές προμήθειες εφοδίων, μειώνοντας το κόστος και αυξάνοντας τη διαπραγμαματική ισχύ των αγροτών.
- Αγροτικά Funds για το Μέλλον: Η δημιουργία ειδικών αγροτικών funds θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κεφαλαίων, στηρίζοντας την καινοτομία, τις εξαγωγές και τη διαχείριση κινδύνων, φέρνοντας τεχνογνωσία και ιδιωτική επένδυση στον τομέα.
- Προστασία της Γεωργικής Γης: Αντί να αφεθεί η γεωργική γη να συγκεντρωθεί σε μεγάλους «ομίλους» – κάτι που η νέα ΚΑΠ δεν στηρίζει – πρέπει να ενισχυθούν συλλογικοί φορείς για τη διαχείρισή της. Αυτό είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και τακτοποίησης της αγοράς.
- Δίκαιη Κατανομή των Πόρων: Το σύστημα των επιδοτήσεων πρέπει να γίνει πιο δίκαιο, με κλιμακούμενες πληρωμές και φορολογικά κίνητρα που να λαμβάνουν υπόψη τις περιφερειακές ανισότητες και να ενcentivize την ενσωμάτωση στην αλυσίδα αξίας.
Η κρίση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι περισσότερο από ένα σκάνδαλο. Είναι μια χτυπήματα ηχητική ευκαιρία να στραφούμε σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Ένα μοντέλο που δεν εγκαταλείπει τον αγρότη, αλλά τον στηρίζει με σύγχρονα εργαλεία, που προάγει τη βιωσιμότητα και την καινοτομία, και που αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη της χώρας περνάει απαραίτητα από την ανάπτυξη του αγροτικού της τομέα. Η ερώτηση που μένει είναι αν η πολιτική ηγεσία έχει τη βούληση να ακούσει και να δράσει πέρα από τις άμεσες πολιτικές πιέσεις.
