Όταν η κριτική «ενοχλεί», το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να χάσει την “ψυχή του”

Η δημόσια παρέμβαση μέλους του ΠΑΣΟΚ αναζωπύρωσε μια αλήθεια που συστηματικά κουκουλώνεται: στο εσωτερικό του κόμματος έχει παγιωθεί μια νοοτροπία που αντιμετωπίζει την κριτική όχι ως εργαλείο προόδου, αλλά ως απειλή. Και αυτή η νοοτροπία δεν γεννήθηκε από τη βάση — καλλιεργήθηκε οργανωμένα από έναν κομματικό μηχανισμό που εδώ και δύο χρόνια λειτουργεί με λογική περίκλειστης ομάδας.

Η επισήμανση «να φύγουν οι Δουκικοί, να φύγουν οι ΓΑΠικοί, να φύγουν όσοι ασκούν κριτική» δεν είναι σύνθημα. Είναι η περιγραφή ενός κλίματος που επιβάλλεται: όποιος διαφωνεί, στοχοποιείται. Όποιος ρωτά, χαρακτηρίζεται «υπονομευτής». Όποιος αναφέρεται στην πολιτική ουσία, μετατρέπεται αυτομάτως σε «εσωκομματικό πρόβλημα». Αυτή η στάση δεν αφορά ιδεολογικές διαφορές. Αφορά μια νοοτροπία που θέλει λιγότερη πολιτική και περισσότερη πειθαρχία.

Το αποτέλεσμα είναι ένα κόμμα που αντί να ανοίγει δρόμους, κλείνεται στον εαυτό του. Η εσωτερική διαβούλευση βαφτίζεται «εχθρική ενέργεια». Ο διάλογος παρουσιάζεται ως πολυτέλεια. Η διαφορετική άποψη αντιμετωπίζεται ως «θόρυβος». Κι όμως, χωρίς αυτά, δεν υπάρχει πολιτική ζωή, ούτε προοπτική ανασυγκρότησης.

Η παρέμβαση υπενθυμίζει και κάτι ακόμη: όταν μια ηγεσία εξορίζει την κριτική, αργά ή γρήγορα εξορίζει και την κοινωνία. Η προθεσμία των «δύο μηνών» για να «κουνηθεί η βελόνα» παραμένει σημείο αναφοράς για πολλούς. Και ήδη αρκετοί αναρωτιούνται αν τελικά η κοινωνία περιμένει κάτι που το κόμμα δεν μπορεί — ή δεν θέλει — να δώσει.

Αν το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να επανέλθει ως πραγματική δύναμη προοδευτικής αλλαγής, οφείλει να αντιμετωπίσει τη νοοτροπία του εσωτερικού αποκλεισμού. Γιατί όταν στοχοποιούνται σήμερα κάποιοι, αύριο θα είναι οι επόμενοι. Και στο τέλος θα μείνει ένας κομματικός μηχανισμός χωρίς ψυχή και χωρίς κοινωνικό έρεισμα.