Στεγαστικό αδιέξοδο: Η Ελλάδα πρωταθλήτρια της στεγαστικής ανασφάλειας στην Ευρώπη

Το στεγαστικό πρόβλημα εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες κοινωνικές κρίσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα. Τα στοιχεία της ειδικής επιτροπής HOUS του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφουν την Ελλάδα στις πλέον επιβαρυμένες χώρες της Ευρώπης ως προς το κόστος στέγασης, με χιλιάδες νοικοκυριά να αφιερώνουν δυσανάλογο ποσοστό του εισοδήματός τους για ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δραματική για τους νέους, τα νέα ζευγάρια και τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, οι οποίοι βλέπουν την πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία να μετατρέπεται σταδιακά σε άπιαστο στόχο.

Η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε πολλές περιοχές, η έλλειψη κοινωνικής κατοικίας και η αδυναμία των μισθών να ακολουθήσουν το αυξημένο κόστος ζωής συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, η αγορά κατοικίας συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς αποτελεσματικούς μηχανισμούς εξισορρόπησης, οδηγώντας ολοένα και περισσότερους πολίτες σε οικονομική ασφυξία.

Στην Αθήνα, η Δημοτική Αρχή του Χάρη Δούκα έχει αναδείξει το στεγαστικό ως κορυφαία προτεραιότητα πολιτικής. Ο Δήμαρχος Αθηναίων έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η πόλη κινδυνεύει να χάσει τους μόνιμους κατοίκους της εξαιτίας της εκτόξευσης των ενοικίων και της μετατροπής μεγάλου μέρους του κτιριακού αποθέματος σε τουριστικά ακίνητα. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος Αθηναίων προωθεί παρεμβάσεις για την αξιοποίηση ανενεργών και εγκαταλελειμμένων κτιρίων, τη δημιουργία προγραμμάτων προσιτής κατοικίας και τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων για κοινωνική στέγη, ακολουθώντας πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ έχει παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, υποστηρίζοντας ότι η κατοικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως επενδυτικό προϊόν αλλά ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα. Στον πυρήνα των προτάσεών του βρίσκονται η δημιουργία ισχυρού αποθέματος κοινωνικής κατοικίας, η αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου και των τραπεζών που παραμένουν αναξιοποίητα, η θέσπιση κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις, η ενίσχυση των νέων ζευγαριών και των ευάλωτων νοικοκυριών, καθώς και η υιοθέτηση κανόνων που θα περιορίζουν τις στρεβλώσεις που προκαλεί η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Το στεγαστικό ζήτημα εξελίσσεται πλέον σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Όσο οι τιμές των ενοικίων αυξάνονται με ρυθμούς πολλαπλάσιους των εισοδημάτων, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι η χώρα στερείται μιας συνεκτικής εθνικής στρατηγικής για την κατοικία. Σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά νέες πολιτικές για τη στέγαση, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με το ερώτημα αν θα συνεχίσει να παρακολουθεί παθητικά τη διόγκωση του προβλήματος ή αν θα προχωρήσει σε τολμηρές παρεμβάσεις που θα αποκαταστήσουν το δικαίωμα των πολιτών σε προσιτή και αξιοπρεπή κατοικία.