Στην Κυψέλη ο κόσμος βουλιάζει και κάποιοι εκδότες χτενίζονται στα social media

Στην Κυψέλη, το «βουλιάζει» έπαψε να είναι σχήμα λόγου. Η πρώτη έκθεση των εμπειρογνωμόνων για τις ζημιές από τις εργασίες της Γραμμής 4 του Μετρό καταγράφει καθιζήσεις που φτάνουν έως και σχεδόν τέσσερις φορές πάνω από το όριο ασφαλείας, καθώς και βλάβες στον φέροντα οργανισμό κτιρίων. Η έκθεση αφορά δεκατέσσερις πολυκατοικίες, ενώ οι ζημιές εκτιμάται ότι αγγίζουν συνολικά περίπου είκοσι τέσσερα κτίρια. Για δύο από τα δεκατέσσερα, μάλιστα, δεν έχουν δοθεί ακόμη τα αναγκαία δεδομένα.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν οικογένειες. Άνθρωποι που κοιμούνται σε σπίτια με ρωγμές και περιμένουν μια καθαρή απάντηση στο πιο στοιχειώδες ερώτημα: είναι ασφαλές το κτίριό μας; Δεν ζητούν επικοινωνιακή διαχείριση ούτε καθησυχαστικές γενικότητες. Ζητούν στοιχεία, στατικούς ελέγχους και δίκαιη αποκατάσταση των ζημιών.

Αυτό ακριβώς ζήτησε και ο Χάρης Δούκας, καταθέτοντας την έκθεση στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών: να δοθούν όλα τα δεδομένα για τις πολυκατοικίες και τον μετροπόντικα, να ελεγχθούν όλα τα κτίρια, να αποκατασταθούν οι ζημιές με ευθύνη των αρμοδίων και να επανεκκινήσουν οι εργασίες μόνο με όρους ασφάλειας. Με άλλα λόγια, έκανε αυτό που οφείλει να κάνει ένας δήμαρχος όταν οι πολίτες της πόλης του αισθάνονται ότι το έδαφος χάνεται κάτω από τα πόδια τους: στάθηκε δίπλα τους και απαίτησε λογοδοσία.

Την ώρα που η Κυψέλη ζητά απαντήσεις, κάποιοι μετρούν αναρτήσεις

Την ίδια ώρα, σε μια άλλη γωνιά της δημόσιας ζωής, κάποιοι εκδότες χτενίζονται στα social media. Ο εκδότης της LiFO, Στάθης Τσαγκαρουσιάνος, επέλεξε να απαντήσει σε έναν λιτό αποχαιρετισμό του δημάρχου για τον Γιώργο Μαζωνάκη με ένα ξέσπασμα προσωπικών ύβρεων. «Γλίτσας», «καραγκιόζης», «πρωτεία της αχρειότητας». Δεν υπήρχε πολιτικό επιχείρημα, δημοσιογραφικό εύρημα ή έλεγχος πεπραγμένων. Υπήρχε μόνο η απαίτηση να παρουσιαστεί η προσωπική απέχθεια ως δημόσια κρίση.

Η αντίθεση είναι αποκαλυπτική. Στην Κυψέλη, οι κάτοικοι περιμένουν πορίσματα για τα σπίτια τους. Ο δήμαρχος πηγαίνει στον εισαγγελέα με την έκθεση των ειδικών. Και ένα τμήμα του μιντιακού κόσμου συζητά αν ο αποχαιρετισμός του σε έναν δημοφιλή καλλιτέχνη ήταν αρκετά αυθεντικός ώστε να του επιτρέπεται να τον δημοσιεύσει.

Η δημοσιογραφική κριτική είναι αναγκαία. Ο δήμαρχος Αθηναίων οφείλει να ελέγχεται για την καθαριότητα, το πράσινο, τον δημόσιο χώρο, τις καθυστερήσεις και κάθε αστοχία της διοίκησής του. Αυτό είναι δουλειά του Τύπου και δικαίωμα των πολιτών. Οι ύβρεις, όμως, δεν είναι κριτική. Και η υπόδειξη ότι δεν είναι δουλειά του δημάρχου να βρίσκεται δίπλα στους κατοίκους της Κυψέλης δεν είναι αυστηρή δημοσιογραφία. Είναι μια παράξενη αντιστροφή της πραγματικότητας.

Αν δεν είναι δουλειά του δημάρχου να ακούει τους κατοίκους, να ζητά τα στοιχεία που λείπουν και να πιέζει έναν κρατικό φορέα για απαντήσεις, τότε ποια ακριβώς είναι η δουλειά του; Να παραμένει στο γραφείο του μέχρι να αποφασίσουν άλλοι ότι το θέμα έγινε αρκετά ασφαλές πολιτικά για να μιλήσει; Να φωτογραφίζεται μόνο σε εκδηλώσεις που εγκρίνουν οι σχολιαστές; Να αποδέχεται ότι ένα μεγάλο έργο εθνικής αρμοδιότητας μπορεί να αφήνει πίσω του ρωγμές, φόβο και αβεβαιότητα, χωρίς η πόλη να έχει λόγο;

Από τις ρωγμές των κτιρίων στον χαρακτήρα του δημάρχου

Το πραγματικό πρόβλημα για ορισμένους δεν είναι ότι ο Χάρης Δούκας δεν κάνει τη δουλειά του. Είναι ότι δεν δέχεται τον ρόλο του σιωπηλού δημάρχου. Όταν αναδεικνύει τις ζημιές στην Κυψέλη, όταν ζητά πλήρη στοιχεία από την Ελληνικό Μετρό και όταν μεταφέρει το ζήτημα στην Εισαγγελία, μετατρέπει ένα τεχνικό πρόβλημα σε ζήτημα δημόσιας λογοδοσίας. Και τότε η συζήτηση μεταφέρεται βολικά από τις ρωγμές των κτιρίων στον χαρακτήρα του δημάρχου.

Δεν χρειάζεται να υπάρχει κάποιο οργανωμένο κέντρο που συντονίζει κάθε επίθεση. Αρκούν οι πολιτικές συγγένειες, οι προσωπικές εμπάθειες και η κοινή ενόχληση απέναντι σε έναν αιρετό που δεν ακολουθεί το προκαθορισμένο σενάριο. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: αντί να συζητάμε τι συνέβη κάτω από την πλατεία Κυψέλης, ποιος γνώριζε, ποια στοιχεία λείπουν και ποιος θα πληρώσει τις αποκαταστάσεις, συζητάμε αν ο Δούκας χαμογέλασε, φωτογραφήθηκε ή αποχαιρέτησε έναν καλλιτέχνη με τον σωστό τρόπο.

Αυτός είναι ο πιο βολικός μηχανισμός απαξίωσης. Δεν απαντάς σε όσα λέει ο αντίπαλός σου. Φροντίζεις να θεωρείται εξαρχής ανάξιος να ακουστεί. Δεν ελέγχεις την πράξη του. Χτυπάς την προσωπικότητά του, μέχρι η χλεύη να πάρει τη θέση της πολιτικής συζήτησης.

Μόνο που αυτή τη φορά η πραγματικότητα είναι πολύ βαριά για να κρυφτεί πίσω από αναρτήσεις. Υπάρχουν μετρήσεις, κτίρια με βλάβες, κάτοικοι που φοβούνται και μια προκαταρκτική έρευνα σε εξέλιξη. Υπάρχει επίσης ένας δήμαρχος που παρέδωσε το πόρισμα στη Δικαιοσύνη και ζήτησε συγκεκριμένες ενέργειες.

Στην Κυψέλη μετρούν χιλιοστά καθίζησης. Στα social media κάποιοι μετρούν ύβρεις. Οι πολίτες ξέρουν ποια μέτρηση αφορά τη ζωή τους.