Βενιζέλος κατά κυβέρνησης: «Ένας προϋπολογισμός που δεν αφήνει τη χώρα να νιώσει ασφαλής»

Η δημόσια παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Τάσου Γιαννίτση, «ΕΛΛΑΔΑ 1953-2024: Χρόνος και Πολιτική Οικονομία», δεν πέρασε απαρατήρητη. Με σαφείς αιχμές προς την κυβέρνηση και τον τρόπο που διαχειρίζεται τις οικονομικές προοπτικές της χώρας, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης μίλησε με λόγο καμπανάκι σε ένα ακροατήριο που έδειχνε να παρακολουθεί προσεκτικά κάθε του φράση.

Σε μια περίοδο όπου το οικονομικό αφήγημα του Μεγάρου Μαξίμου επιχειρεί να χτίσει εικόνα σταθερότητας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος έκανε λόγο για μια Ελλάδα «μη διακυβερνήσιμη». Η διατύπωση αυτή, που δεν ακούγεται πρώτη φορά από τον ίδιο, συνδέθηκε αυτή τη φορά ευθέως με τον νέο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό προγραμματισμό που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο και ο οποίος, όπως είπε, «δεν επιτρέπει στη χώρα να νιώθει ασφαλής μέσα στις σημερινές συνθήκες». Περιέγραψε μια οικονομία που «υπνοβατεί», επιμένοντας πως η κυβέρνηση αγνοεί τη διεθνή πραγματικότητα και τους κινδύνους που διαμορφώνονται μπροστά μας.

Όπως τόνισε, το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η χώρα τα επόμενα χρόνια προδιαγράφεται ασφυκτικό: μειωμένοι ρυθμοί ανάπτυξης, φθίνουσες επενδύσεις, πάγωμα της απασχόλησης. Οι προβλέψεις για τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου αποτέλεσαν για τον ίδιο το πιο ανησυχητικό σημείο: από 10,2% το 2026 σε 4,1% το 2027 και –κυρίως– κάτω από 1% το 2028 και το 2029. «Αυτό είναι το συγκλονιστικό στοιχείο», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως μια οικονομία που βλέπει τις επενδύσεις να σβήνουν δεν μπορεί να μιλά για προοπτική και ασφάλεια.

Με παρεμβάσεις που θύμισαν την παλιά του ρητορική δεινότητα, άσκησε κριτική όχι μόνο στην κυβέρνηση αλλά και στην αντιπολίτευση, θέτοντας εμμέσως το ερώτημα γιατί δεν ανοίγει στη δημόσια συζήτηση η ουσία των προβλέψεων. Κάλεσε σε μια πιο ειλικρινή αναμέτρηση με τις δυσκολίες της εποχής, επιμένοντας πως η χώρα έχει πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και –κυρίως– δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο, όπως είπε, δεν λύνεται με αποσπασματικές οικογενειακές πολιτικές αλλά απαιτεί συνολική μεταναστευτική στρατηγική.

Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στο ζήτημα της απασχόλησης. Η εικόνα στασιμότητας που περιέγραψε –με το ποσοστό ανεργίας να παραμένει σταθερό γύρω στο 8% για τα επόμενα χρόνια– δείχνει, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι η παρούσα οικονομική πολιτική δεν παράγει αναπτυξιακή ορμή. «Εδώ είμαστε», είπε, δείχνοντας πως το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό αλλά διαρθρωτικό. Για τον Βενιζέλο, η συζήτηση για το μέλλον της χώρας δεν μπορεί πλέον να γίνεται με τους ίδιους όρους, αλλά απαιτεί μια νέα αντίληψη για το τι σημαίνει πραγματική ανάπτυξη.

Παράλληλα, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άνοιξε ένα πιο πολιτικό κεφάλαιο. Χωρίς να επιδιώξει πρόβλεψη για τις επόμενες εκλογές, μίλησε για την ανάγκη να μπορεί το πολιτικό σύστημα να παράγει κυβερνήσεις συνεργασίας. Όπως είπε, η διακυβέρνηση δεν είναι μόνο θέμα αριθμών στο Κοινοβούλιο, αλλά υπόθεση κοινωνικής συνοχής. Έθεσε ως απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου, το οποίο –όπως υπογράμμισε– δεν ταυτίζεται απλώς με την επαναφορά συλλογικών συμβάσεων, αλλά με μια συνολική αναδιατύπωση των σχέσεων κράτους, κοινωνίας και παραγωγικών δυνάμεων.

Η παρέμβασή του, έστω και μέσα στο πλαίσιο μιας βιβλιοπαρουσίασης, ήταν ουσιαστικά μια προειδοποίηση: ότι η χώρα δεν μπορεί να συνεχίσει να πορεύεται σαν να μην τρέχει τίποτα. Και πως οι θεσμοί, η οικονομία και η κοινωνία χρειάζονται μεγαλύτερη σοβαρότητα, προσανατολισμό και συνεννόηση απ’ ό,τι δείχνουν σήμερα οι κυβερνητικές επιλογές.