Ζούπης: Το κρίσιμο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και οι δημοσκοπήσεις

Σε μια χρονική συγκυρία όπου η πολιτική ρευστότητα βαθαίνει και οι συσχετισμοί αναδιατάσσονται, ο διευθυντής ερευνών της Opinion Poll, Ζαχαρίας Ζούπης, επιλέγει να χτυπήσει καμπανάκι για την πορεία του ΠΑΣΟΚ. Με εκτενή ανάρτησή του, περιγράφει ένα κόμμα που, όπως υποστηρίζει, βρίσκεται «σε κομβικό σημείο», καταγράφοντας απώλειες, στρατηγική ασάφεια και έλλειμμα πειστικότητας ως εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Η βασική του διαπίστωση είναι αριθμητικά σκληρή. Σύμφωνα με τις μετρήσεις που επικαλείται, το ΠΑΣΟΚ έχει απολέσει περίπου τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιανουάριο του 2025. Η εικόνα στασιμότητας από το καλοκαίρι και μετά, σημειώνει, δεν αναιρεί την προηγηθείσα πτώση, ενώ η όποια «ανάκαμψη» αποδίδεται περισσότερο σε φθορά άλλων κομμάτων παρά σε αυτόνομη δυναμική. Η απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία τοποθετείται, κατά μέσο όρο, στο 16% στην εκτίμηση ψήφου – ένα χάσμα που δεν επιτρέπει εύκολες αναγνώσεις περί κυβερνητικής εναλλακτικής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη φθορά στον χώρο του Κέντρου, εκεί όπου το ΠΑΣΟΚ είχε καταγράψει πρόσκαιρη πρωτιά στις ευρωεκλογές του 2024, επωφελούμενο από τη φθορά της ΝΔ. Κατά τον ίδιο, η μετατόπιση προς πιο «αριστερόστροφη» ρητορική δεν απέφερε κέρδη από την Κεντροαριστερά, ακόμη και σε περίοδο αποδυνάμωσης του ΣΥΡΙΖΑ. Το αποτέλεσμα, όπως περιγράφεται, είναι διπλή πίεση: απώλειες προς τη ΝΔ και αδυναμία διείσδυσης προς τα αριστερά.

Ο Ζούπης επικρίνει ευθέως τη συνολική αντιπολιτευτική τακτική, κάνοντας λόγο για «θολό στίγμα» και «μπερδεμένη στρατηγική». Η λογική της καθολικής καταψήφισης, αναφέρει, δεν συγκροτεί προγραμματική ταυτότητα κόμματος εξουσίας. Επικαλείται συγκεκριμένες κοινοβουλευτικές επιλογές – από τη στάση στο νομοθετικό πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια έως τη μη στήριξη ρυθμίσεων που σχετίζονται με συλλογικές συμβάσεις – για να υποστηρίξει ότι το μήνυμα προς την κοινωνία είναι αντιφατικό.

Ιδιαίτερο βάρος αποδίδεται και στα ευρήματα έρευνας της Opinion Poll σε 1.000 ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Πάνω από το 60% δηλώνει μη ικανοποιημένο από την αντιπολιτευτική του στάση, ενώ περίπου ένας στους τρεις εμφανίζεται λίγο ή καθόλου πιθανό να το ξαναψηφίσει. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό φέρεται να μετακινείται προς τη ΝΔ ή να θεωρεί καταλληλότερο για πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ περιορισμένη είναι η πίστη ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αναδειχθεί πρώτο κόμμα. Η εικόνα που σκιαγραφείται είναι ενός κόμματος που, έναν χρόνο πριν τις εθνικές εκλογές, δυσκολεύεται να πείσει ακόμη και τμήμα της βάσης του για τη ρεαλιστικότητα του στόχου της πρωτιάς.

Η κριτική επεκτείνεται και στις εσωκομματικές διεργασίες ενόψει συνεδρίου. Ο Ζούπης κάνει λόγο για απουσία ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης επί απολογιστικού κειμένου και στρατηγικής κατεύθυνσης, ενώ στηλιτεύει τη συζήτηση περί «αλγορίθμου» εκλογής συνέδρων ως ένδειξη ότι προτάσσονται οι εσωτερικοί συσχετισμοί αντί της πολιτικής γραμμής. Για ένα κόμμα με ιστορικό βάθος και κυβερνητική εμπειρία, σημειώνει, η αδυναμία σύνθεσης απόψεων συνιστά παράδοξο.

Η παρέμβαση Ζούπη δεν είναι κομματική· είναι όμως πολιτικά αιχμηρή. Σε μια περίοδο που η κυβέρνηση δέχεται πίεση και η Κεντροαριστερά αναζητά βηματισμό, η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία αναδεικνύεται ως στρατηγικό πρόβλημα. Το ερώτημα που αναδύεται δεν αφορά μόνο τα ποσοστά, αλλά τη φυσιογνωμία: με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει, ποια κοινωνική συμμαχία επιδιώκει, ποιο αφήγημα συγκροτεί.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι ψηφοφόροι μετακινούνται ταχύτερα από ποτέ και η πολιτική πίστη δεν είναι δεδομένη, ο χρόνος πράγματι δεν είναι ουδέτερος. Οι επισημάνσεις του διευθυντή ερευνών της Opinion Poll λειτουργούν ως προειδοποίηση ότι χωρίς καθαρή στρατηγική, σαφή στόχο και πειστικό προγραμματικό λόγο, καμία δημοσκοπική «βελόνα» δεν ξεκολλά ουσιαστικά.