Συνέντευξη: Στέφανος Λουκόπουλος: “Η διαδικασία με την οποία μοιράστηκε δημόσιο χρήμα σε ΜΜΕ υπήρξε προβληματική από κάθε άποψη.”

"Είναι λίγο αντιφατικό το να είσαι βαθύπλουτος θιασώτης του νεοφιλελευθερισμού και παράλληλα να επιδιώκεις κρατικές ενισχύσεις."

Ο Συνιδρυτης και Διευθυντής του “Vouliwatch”, Στέφανος Λουκόπουλος, παραχώρησε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στον Άγγελο Γαβρή και το “The Socialist”

“Το Vouliwatch, πρόσφατα, ασκώντας το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια πληροφορία, υπέβαλε αίτημα κατάθεσης εγγράφων προς τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και τον Υφυπουργό, κ. Στέλιο Πέτσα, ζητώντας τα αναλυτικά στοιχεία για τα ποσά που έλαβαν τα ΜΜΕ στο πλαίσιο της καμπάνιας «Μένουμε Σπίτι» καθώς και τα κριτήρια με τα οποία μοιράστηκαν αυτά. Στο πλαίσιο αυτό, θυμίζουμε ότι πέρυσι, στην αρχή της πανδημίας, η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας διέθεσε 20 εκατ. Ευρώ προς τα ΜΜΕ για την καμπάνια ενημέρωσης «Μένουμε Σπίτι».

Η νόμιμη προθεσμία για να λάβουμε τα στοιχεία αυτά παρήλθε άπρακτη και ο Υφυπουργός αδιαφόρησε για το αίτημά μας. Προσφύγαμε τότε στην Έθνική Αρχή Διαφάνειας που είναι η αρμόδια να επιληφθεί τέτοιων ζητημάτων. Η ΕΑΔ πρώτα δήλωσε αναρμόδια και μετά δεν απάντησε ποτέ στη ΝΕΑ – δεύτερη – προσφυγή μας. Μετά τη σιωπηρή απόρριψη της προσφυγής μας και από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας προχωράμε νομικά στο ύστατο νομικό βήμα και καταθέτουμε αίτηση ακύρωσης στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, στις 7 Μαρτίου 2021.Μείνετε συντονισμένοι καθώς αναμένουμε με ανυπομονησία την εξέλιξη της κρίσιμης αυτής υπόθεσης για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών, ειδικά σε μια περίοδο έκτακτων συνθηκών και διαρκούς «κατ’εξαίρεσιν» και «κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων» λήψης πολιτικών αποφάσεων και διάθεσης δημοσίου χρήματος.”

Δείτε αναλυτικά το χρονικό της υπόθεσης στο παρακάτω βίντεο:

Mε την παραπάνω ανακοίνωση, το “Vouliwatch” προσέφευγε στη Δικαιοσύνη, για την “Λίστα Πέτσα”. Ο Στέφανος Λουκόπουλος, απαντά αναλυτικά σε κάθε ερώτηση που του έγινε αναφορικά με το σκεπτικό πίσω από την απόφαση αυτή, σχολιάζοντας τις πολιτικές παθογένειες της “Ελαττωματικής Δημοκρατίας” μας.

Μια συνέντευξη που θα συζητηθεί, αφού “τίθενται επί τάπητος” ζητήματα όπως το πρόσφατο “φίμωμα” σε γνωστή πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, οι διαφορές των κομμάτων εντός και εκτός Βουλής, η ελευθεροτυπία και η “Ελαττωματική Δημοκρατία” στην Ελλάδα και φυσικά, μάθαμε, τα νέα “project” του “Vouliwatch” που έρχονται, να δυναμώσουν την Δημοκρατία.

 

Αναλυτικά η Συνέντευξη του  Στέφανου Λουκόπουλου:

 

  • Το “Vouliwatch” αποτελεί σίγουρα μια ξεχωριστή περίπτωση εκδημοκρατισμού της κοινωνίας των χρηστών του διαδικτύου-και όχι μόνο- με φράση-κλειδί το “Δυναμώνουμε την Δημοκρατία”, κατά πόσο θεωρείς ότι η Δημοκρατία μας, σε καιρό πανδημίας, κινδυνεύει;

Είναι γεγονός ότι η έναρξη της πανδημίας σηματοδότησε τη σταδιακή διάβρωση βασικών δημοκρατικών κεκτημένων και ελευθεριών ανά τον κόσμο. Πρόσφατες έρευνες από σημαντικά ινστιτούτα και πανεπιστημιακά ιδρύματα όπως αυτές του V-Dem του Πανεπιστημίου της Γουτεμβέργης και του Economist Intelligence Unit καταγράφουν μια ανησυχητική ροπή προς τον αυταρχισμό (autocratisation).  Η χώρα μας, η οποία δεν αποτέλεσε δυστυχώς ποτέ παράδειγμα για την ποιότητα της δημοκρατίας της, δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη από αυτή την παγκόσμια τάση με αποτέλεσμα να συγκαταλέγεται ανάμεσα στις λεγόμενες «ελαττωματικές δημοκρατίες» (flawed democracies).

H νομοθέτηση μέσω ΠΝΠ και «κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων» (κακή νομοθέτηση), ο περιορισμός συνταγματικών ελευθεριών, η εξ’ αποστάσεως λειτουργία του Κοινοβουλίου που συρρικνώνει τον δημόσιο διάλογο, η όλο και αυξανόμενη αστυνομική αυθαιρεσία, η αδιαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις και η κατάχρηση της δυνατότητας απευθείας αναθέσεων, καθώς και η «φιλοκυβερνητική» εικόνα της πλειοψηφίας των συστημικών ΜΜΕ και η απουσία κριτικής στην εξουσία είναι πιστεύω  αρκετά για να προβληματίσουν κάθε σκεπτόμενο δημοκρατικό πολίτη, ανεξαρτήτως ιδεολογικών και κομματικών προτιμήσεων.

Δυστυχώς, η πανδημία δεν είναι εδώ μόνο για να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και των οικονομιών μας, αλλά και τα ίδια τα θεμέλια των δημοκρατιών μας. Επί του παρόντος, η δημοκρατία βρίσκεται σε εθελοντική καραντίνα και η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτή η εξαιρετική συνθήκη δεν θα μετατραπεί σε νέα κανονικότητα.

  • Με αφορμή την προσφυγή στη Δικαιοσύνη για την γνωστή σε όλους μας, δημοσιογράφους -εκδότες – πολίτες αυτού του τόπου, “Λίστα Πέτσα”, θέλω να μας πεις το σκεπτικό πίσω από την κίνηση αυτή, τι πιστεύεις πως θα γίνει στην δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης;

Στο Vouliwatch πιστεύουμε ότι το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια πληροφορία και η αμερόληπτη ενημέρωση των πολιτών αποτελούν βασικά συστατικά για την εύρυθμη λειτουργία ενός δημοκρατικού πολιτεύματος.

Η διαδικασία με την οποία μοιράστηκε δημόσιο χρήμα σε ΜΜΕ στο πλαίσιο της εκστρατείας ενημέρωσης των πολιτών για την πανδημία υπήρξε προβληματική από κάθε άποψη. 

Η δημοσίευση της λίστας σε συνέχεια της επιμονής των πολιτών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και μερίδας των ΜΜΕ  σε συνέχεια της επιμονής των πολιτών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και μερίδας των ΜΜΕ είναι ένας ατεκμηρίωτος τρόπος με τον οποίο έγινε η κατανομή των χρημάτων δεν μας άφησε άλλη επιλογή από το να αναζητήσουμε περισσότερα στοιχεία αναφορικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Σε ό,τι αφορά τη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης θέλω να πιστεύω πως θα δικαιωθούμε. Τα έγγραφα που ζητάμε από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης δεν προστατεύονται από κάποιο απόρρητο και σύμφωνα με τη νομοθεσία περί πρόσβασης στη δημόσια πληροφορία, έχουμε κάθε δικαίωμα να τα ζητήσουμε και η δημόσια διοίκηση είναι υποχρεωμένη να ανταποκριθεί στο αίτημά μας. Μάλιστα, η υπόθεση της διάθεσης δημοσίου χρήματος με απευθείας αναθέσεις στα τηλεοπτικά ΜΜΕ για την ενημέρωση των πολιτών απέκτησε συστηματικό χαρακτήρα και συνεχίστηκε μισό χρόνο μετά την έναρξη της πανδημίας (Λίστα Πέτσα Νο. 2), χωρίς νομικό έρεισμα, προκαλώντας ακόμα και τη σφόδρα αντίδραση της Ανεξάρτητης Αρχής για τις Δημόσιες Συμβάσεις. Συγκεκριμένα η Αρχή, σε σχετική της παρέμβαση – γνωμοδότηση κόλαφο τονίζει ότι παρακάμφθηκε η διαδικασία γνωμοδότησης καθώς και ότι δεν δικαιολογείται σε κανένα επίπεδο η τόσο έκτακτη νομοθέτηση, με τροπολογία σε κατεπείγον νομοσχέδιο και απευθείας ανάθεση που παρεκκλίνει από τη νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις ενώ βρισκόμασταν ήδη στον έκτο μήνα της υγειονομικής κρίσης.

  • Κατα την διάρκεια της εξέλιξης των ερωτήσεων σε προσφυγή στη Δικαιοσύνη, τι είναι αυτό που “ξεχείλισε το ποτήρι” και είπατε, “θα κινηθούμε νομικά”; Τι προβλήματα αντιμετωπίσατε μέχρι εκείνο το σημείο;

Ουσιαστικά η προσφυγή στη Δικαιοσύνη αποτελεί μονόδρομο για εμάς μετά τις απανωτές σιωπηρές απορρίψεις των αιτημάτων μας και από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης αλλά και από την  Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ)..

Να σημειώσω ότι έχουμε καταθέσει συνολικά δύο αιτήματα και δύο προσφυγές όλο αυτό το διάστημα! Ο νόμος προβλέπει ότι ο κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα προσφυγής στην ΕΑΔ εφόσον η δημόσια διοίκηση αγνοήσει/αρνηθεί αίτημά του/της για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα. Στην περίπτωσή μας η Εθνική Αρχή Διαφάνειας δήλωσε αναρμόδια (!) όταν καταθέσαμε την πρώτη μας προσφυγή ενώ τη δεύτερη φορά, όταν και επικαλεστήκαμε τον νέοσχετικό νόμο (ενσωμάτωση Ευρωπαϊκής Οδηγίας) που ορίζει ρητά τις αρμοδιότητές της και τον οποίο η ίδια έχει επικαλεστεί σε απάντησή της στη Βουλή, αυτήν τη φορά αποφάσισε απλά να μας αγνοήσει. Η στάση της ΕΑΔ απαράδεκτη και δεν μας άφησε άλλη επιλογή από το να προσφύγουμε στη Δικαιοσύνη.

Είναι πραγματικά λυπηρό σε ένα κράτος δικαίου, και ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες, να εξωθείται ο/η διοικούμενος/-η να προσφεύγει στη Δικαιοσύνη και να επιβαρύνεται με ενέργεια, αργοπορία και έξοδα ώστε να προστατέψει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμά του στη δημόσια πληροφορία.

  • Τα ΜΜΕ με “καρότο” τις “Λίστες” της κυβέρνησης Μητσοτάκη και “μαστίγιο” την μη ένταξή τους στις “Λίστες” αυτές, έχουν ακόμη μια φορά, βρεθεί στο “μάτι του κυκλώνα” στις καθημερινές δημόσιες αντιπαραθέσεις, συνάμα με το πρόσφατο πόρισμα διεθνών φορέων, με την Ελλάδα να βρίσκεται 24η από τις 27 χώρες της Ε.Ε στην Ελευθερία και Αξιοπιστία της Ενημέρωσης και αναλυτικά στην 65η θέση παγκοσμίως, τι πρέπει να γίνει για να διασφαλιστεί τόσο η ύπαρξη των ΜΜΕ ως επιχειρήσεων σε μια τέτοια εποχή μα και η ενημέρωση να είναι ει δυνατόν αντικειμενικότερη;

Ως ιδιωτικές επιχειρήσεις που πορεύονται σε μια ελεύθερη αγορά, είναι αποκλειστικά στο χέρι της κάθε ιδιοκτησίας  να βρει τρόπους ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους. Εξάλλου, τα συστημικά ΜΜΕ ανήκουν σε αρκετά εύπορες οικογένειες οι οποίες είμαι σίγουρος πως έχουν τις οικονομικές δυνατότητες να ενισχύσουν τις επιχείρησεις τους χωρίς να εξαρτώνται από τα χρήματα των φορολογούμενων πολιτών.

Είναι λίγο αντιφατικό το να είσαι βαθύπλουτος θιασώτης του νεοφιλελευθερισμού και παράλληλα να επιδιώκεις κρατικές ενισχύσεις.

Εκτός βέβαια και αν ο πραγματικός σκοπός των χρηματοδοτήσεων δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στη βιωσιμότητα του μέσου ενημέρωσης αλλά στη δημιουργία ανταποδοτικών σχέσεων μεταξύ επιχειρηματιών των ΜΜΕ και πολιτικών.  Η διασφάλιση της αντικειμενικής ενημέρωσης σχετίζεται άμεσα με όσα προανέφερα: Οσο δηλαδή οι ιδιοκτησίες των συστημικών ΜΜΕ αντιμετωπίζουν τις πλατφόρμες τους  αποκλειστικά ως μέσο άσκησης πίεσης στις εκάστοτε κυβερνήσεις και τα χρησιμοποιούν για να προωθούν τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα και η πολιτεία ανέχεται τους όρους αυτού του «παιχνιδιού», δυστυχώς τόσο η κατάσταση θα παραμένει στάσιμη χωρίς προοπτική βελτίωσης. 

Πρόσφατα, γίναμε μάρτυρες της δύναμης που αποκτούν -με την υποστήριξη των κυβερνήσεων- οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Το “The Socialist” ήταν από τα “θύματα” του φιμώματος που υπέστησαν αρκετοί πολίτες, δημοσιογράφοι, ακόμα και δικηγόροι και ακαδημαϊκή για τις απόψεις που (θα πρεπε να διακινούνται ελεύθερα) σχετικά με το ενδεχόμενο θανάτου λόγω απεργίας πείνας του καταδικασθέντα Δ.Κουφουντίνα για τρομοκρατικές ενέργειες. Πως θα το χαρακτήριζες αυτό; Είναι αυτή η “νέα εποχή” για τα social media;

Τα social media με τα θετικά και τα αρνητικά τους, ως ελεύθεροι χώροι έκφρασης και διάχυσης πληροφοριών, μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν σημαντικό οχυρό απέναντι στη συστημική παραπληροφόρηση αλλά και να προσφέρουν δυνατότητες οργάνωσης σε ομάδες ενεργών πολιτών. Εξάλλου, για αυτούς ακριβώς τους λόγους αυταρχικές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο προβαίνουν στον περιορισμό τους.

Ειλικρινά δεν θέλω να πιστεύω πως έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο στην Ελλάδα, εύχομαι οι περιπτώσεις «φίμωσης» που σημειώθηκαν το τελευταίο διάστημα να αποτελούν αστοχία των διαχειριστών και να μην επαναληφθούν. Σε κάθε περίπτωση πιστεύω πως το μέλλον και η υγιής βιωσιμότητα των social media θα εξαρτηθούν από την εισαγωγή ρυθμιστικών πλαισίων που θα διασφαλίζουν την ελευθερία του λόγου αλλά και θα αποτρέπουν τη διάχυση ψευδών ειδήσεων.

  • Σε πρόσφατη έρευνα του vouliwatch , παρατηρήσαμε με μεγάλο ενδιαφέρον, τα γραφήματα που δείχνουν το ποσοστό συμφωνίας εντός βουλής των κομμάτων. Τι σου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση; Είναι όντως σαφείς και διακριτές οι διαφορές των κομμάτων εντός βουλής όσο και εκτός βουλής;

Θεωρώ πως τα αποτελέσματα της έρευνάς μας για όσους και όσες παρακολουθούν τις εργασίες της Βουλής δεν θα έπρεπε να προκαλούν μεγάλη εντύπωση. Εξάλλου, πολλά από τα νομοσχέδια που έρχονται προς ψήφιση στη Βουλή αφορούν ευρωπαϊκές οδηγίες, διακρατικές συμφωνίες, θέματα εθνικής άμυνας  και -το τελευταίο διάστημα- μέτρα για τη μάχη κατά της πανδημίας. Με άλλα λόγια μιλάμε για νομοσχέδια με μικρό ως ελάχιστο ιδεολογικό πρόσημο τα οποία δεν αφήνουν μεγάλο περιθώριο διαφωνιών. Αυτό συνηγορεί στα φαινομενικά υψηλά ποσοστά συμφωνίας ανάμεσα στα περισσότερα κόμματα. Αν, ωστόσο, αναλύσει κανείς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της έρευνας, τα οποία δεσμεύομαι ότι στην επόμενη θα είναι διαθέσιμα,  θα διαπιστώσει πως οι διαφορές των περισσότερων κομμάτων είναι διακριτές. Στα νομοσχέδια, δηλαδή, με ιδεολογικό πρόσημο όπως π.χ. αυτό για την παιδεία, τα εργασιακά, το περιβάλλον κτλ. τα κόμματα διαφοροποιούνται αρκετά.

  • Τι να περιμένουμε από το “Vouliwatch” στη συνέχεια; Πως θα συνεχίσουμε να συμμετέχουμε στο “δυνάμωμα” της Δημοκρατίας που τόσο πολύ έχουμε ανάγκη;

Το Vouliwatch, όσο μας το επιτρέπουν οι δυνάμεις μας αλλά και οι οικονομικές συνθήκες, θα εξακολουθεί να αποτελεί τον μοναδικό ανεξάρτητο οργανισμό της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα, που μάχεται για περισσότερη διαφάνεια, λογοδοσία και ακεραιότητα στο πολιτικό μας σύστημα. Θα συνεχίσουμε δηλαδή να «εποπτεύουμε» και να ασκούμε πίεση, μέσω των εκστρατειών μας, στα θεσμικά όργανα παρέχοντας παράλληλα σε όλους και όλες τους/τις πολίτες, δημοσιογράφους, ακαδημαΪκούς και μέλη της ΚτΠ έγκυρη, ουσιαστική και αντικειμενική πληροφόρηση, αναλυτικά και απλοποιημένα κοινοβουλευτικά δεδομένα καθώς και τη δυνατότητα επικοινωνίας με τους/-ις εκλεγμένους/-ες αντιπροσώπους τους. Τέλος, βρισκόμαστε στη φάση τελειοποίησης ενός νέου εργαλείου ψηφιοποίησης και σύγκρισης πόθεν έσχες ενώ, από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, θα αρχίσουμε να δουλεύουμε πάνω σε ένα νέο έργο το οποίο φιλοδοξεί να μεταφέρει το μοντέλο της πλατφόρμας του Vouliwatch στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης. 

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ